@KuasarNemesis
BÖLÜM
124
Cumhuriyet Dönemi Roman ve Hikâyesi
ANALİZ ET
1970-1980 yılları yazarlarının sanatı toplumdan soyutlama-
yanları arasında yer alır. İlk romanı "Yılkı Atı"nda, yılkılığa bı-
rakılmış bir atın öyküsünü anlatan sanatçı, "Çelo” ve "Can
Şenliği”nde değişik açılardan köy yaşayışını, "Dik Bayır”da
da köy yaşayışıyla birlikte, köyden kente ve Almanya'ya gö-
çü ele alır. Yine toplumsal konulu bir başka romanı da "Tar-
labaşı Salkım Saçak"tır.
Bu parçada eserleri hakkında kısa bilgi verilen sanatçı,
2.
3.
4.
5.
6.
Aşağıdakilerden hangisi toplumcu gerçekçi çizgide
eser veren sanatçılardan biri değildir?
A) Abbas Sayar
C) Talip Apaydın
B) Tarık Buğra
D) Rıfat Ilgaz
E) Aziz Nesin
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Erol Toy
C) Abbas Sayar
B) Vedat Türkali
D) Ferit Edgü
E) Erdal öz
Sanatçı, kadın sorunlarını gündeme getirdiği romanlarıyla
konu sıkıntısı çeken Türk romancılığına yeni bir soluk kazan-
dırmıştır. Azınlıklar sorununu peşin yargıların dışına çıkarak
insancıl bir yaklaşımla incelediği ilk romanı "Yürümek”ten iti-
baren konularını kendi yaşamından, tanık olduğu olaylardan
alan, eleştirel gerçekçi/toplumcu romanlara yönelir. Gözleme
dayalı insan portrelerinden toplumsal bir kesit sunduğu "Ye-
nişehir'de Bir öğle Vakti” romanının ardından yazdığı "Şa-
fak"ta 12 Mart Dönemi olaylarını, çatışan taraflardan birinin,
sol görüşlü kişilerin dikkatiyle yargılar.
Bu parçada tanıtılan sanatçı, aşağıdakilerden hangisidir?
ilk toplumcu roman ve hikâye yazarlarındandır. Edebiya-
tın işlevinin emekçi kitlelerin bilinçlendirilmesi olduğunu sa-
vunmuş, Atatürk ilkelerini toplumculukla bağdaştırmaya ça-
lışmıştır. Ağa-tüccar sömürüsünü, fabrika-işçi ilişkisini, bü-
rokrasinin halk üzerindeki baskısını anlatmıştır. Sanat kay-
gısı yoktur. Kitabi bilgilere dayanan bir gerçekçilik anlayışı
vardır. "Bir Varmış Bir Yokmuş”ta, Tanzimat yıllarında baş-
layan kapitülasyonların sebep olduğu felaket ve sarsıntıları;
"Düşkünler"de, Tanzimat'la birlikte başlayan yüksek memur
bürokrasisinin zamanla yozlaşmasını; "Yol Arkadaşları"nda,
Batı Anadolu'daki kasaba ve şehirlerinden aldığı bazı kesit-
leri sunar.
Bu parçada sözü edilen sanatçı, aşağıdakilerden hangi-
A) Sadri Ertem
C) Kemal Bilbaşar
B) Samim Kocagöz
D) Orhan Kemal
A) Zülfü Livaneli B) Attila İlhan
C) Aziz Nesin
D) Ayla Kutlu
E) Sevgi Soysal
z
254
Romanlarında orta sınıf insanlarını özellikle kadınların so-
runlarını ve iç dünyalarını anlatmayı benimseyen sanatçı,
"Gündoğan Edebiyat" adlı dergide kendisini anlattığı bir ya-
zısında her yazarın bir "biçemi olması gerektiğine" ve öz-
günlüğün biçemsellikle ilgili olduğuna inanır. Bir 12 Mart tra-
jedisi olan ilk romanı "Ateş Üstünde Yürümek"te askerî muh-
tırayla birlikte kaçak durumuna düşen altı gencin ruhsal du-
rumlarını ve içsel çatışmalarını zengin gözlemlerle destekle-
yerek öyküleştirir. "Kaçış, Islak Güneş, Hoşça Kal Umut ve
Tutsaklar" sanatçının diğer önemli romanlarıdır.
Bu parçada tanıtılan sanatçı, aşağıdakilerden hangisidir?
E) Kemal Tahir
Asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü'dür. Çocukluk ve gençlik yıl-
larını konu edinen "Baba Evi” ve "Avare Yıllar" romanlarıy-
la kendine edebiyat dünyasının çok renkli yaşantısında yer
buldu. Olay ve malzemeye önem verip biçimi ve artistik süs-
lemeyi ikinci plana attı. Çukurova'nın fabrika işçileri ile her
yerde görebileceğimiz kenar mahalle insanları, onun roman
ve öykülerinde can buldu. Birçok eseri, sinemaya uyarlanan
sanatçının çok canlı ve sade bir dil kullanması onun haklı
ününe değer katmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi sözü edilen yazarın bu parça-
da adı geçmeyen edebî türde yazdığı bir eseridir?
A) Ayla Kutlu
C) Adalet Ağaoğlu
B) Latife Tekin
D) Sabahattin Ali
E) Sabri Ertem
A) Mahalle Kavgası
C) ispinozlar
B) Arkadaş Islıkları
D) Eskici ve Oğulları
E) 72. Koğuş
