Ksilem borularının çaplarının çok dar olması suyun köklerden yaprağa
doğru taşınımını kolaylaştırır.
b. Floem:
Görevi: Yapraklarda fotosentez sonucu oluşan glikoz gibi organik besinleri
köke doğru; köklerdeki organik besinleri ise yaprağa doğru taşır.
Kalburlu hücre ve arkadaş hücresi olmak üzere iki tip hücreden oluşmuştur.
Kalburlu hücrelerin sitoplazmaları bulunurken çekirdek, merkezi koful ve ribo-
zomları yoktur. Bu yapıların bulunmaması floem özsuyunun kalburlu borular
içinde kolayca akmasını sağlar.
Kalburlu hücrelerin birbirine bakan komşu çeperlerinin yer yer erimesiyle kal-
burlu plak, bu yapıya sahip hücrelerin üst üste dizilmesiyle kalburlu borular
oluşur.
Arkadaş hücreleri, kalburlu hücrelerin yanında yer alır. Bu hücrelere fotosentez
ürünlerinin depolanması ve iletilmesi işlemlerinde kalburlu hücreler ile birlikte
çalışır.
Arkadaş hücrelerinin çekirdek ve ribozomları vardır. Bu hücreler ge-
çitler ile kalburlu hücrelere bağlanır ve gerekli maddeleri bu kanallar aracılığı ile
kalburlu hücrelere aktarır.
Aşağıda floemin oluşum aşamaları verilmiştir:
/6.ünite [BİTKİLERİN YAPISI
Örnek Sorular
Ksilem ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangi-
si doğru ğeğjJdjr?
A)
B)
C)
D)
E)
Su ve mineral taşınımını sağlar.
Trake ve trakeid hücrelerinden oluşur.
Bitkinin dik durmasına yardımcı olur.
Ölü hücrelerden oluşur.
Epidermis dokusundan farklılaşır.
Kalburlu
boru
Kalburlu
ara çeper
Floemi oluşturan kalburlu ve arkadaş hüc-
reler için,
I. madde taşınımında görev yapma,
II. çekirdekli hücrelerden oluşma,
III. alt alta gelen hücreleri arasındaki çeper-
terin yer yer erimesi
özelliklerinden hangileri ortaktır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II C) Yalnız III
Ana hücre
Arkadaş
hücre
Kalbur Arkadaş Ara
hücre çeper
hü resi
II
D) I veli
E) l, II ve III
a-
Aşağıdakilerden hangisi iletim demetlerini
oluşturan ksilem ve floemin ortak özelliği-
diri
A)
B)
C)
D)
E)
Ölü hücrelerden oluşma
Çift yönlü madde taşınmasını sağlama
Hücreler arasındaki çeperlerin tamamen
erimesi
Damarlı bitkilerde bulunma
Solunumla ATP üretme
II.
III.
Ana hücrenin eşit olmayan bölünmesi sonucunda arkadaş ve kalburlu hücre
oluşur.
Kalburlu hücrenin çekirdekleri kaybolur ve ara çeperi erimeye başlar.
Ara çeperleri yer yer eriyen kalburlu hücrelerin üst üste dizilmesi sonucu kal-
burlu borular oluşur.
Aşağıda ksilem ve floem dokuları karşılaştırılmıştır.
17.
18.
19.
20.
Floem ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi
doğru değildir?
Ksilem
Floem
•
•
•
•
İşlevsel olgunlukta ölü hücreler-
den oluşur.
Madde iletimi tek yönlüdür.
Madde iletimi pasif taşma ile
gerçekleşir.
Madde iletimi hızlıdır.
Trake ve trakeid hücrelerinden
oluşur.
•
•
•
•
İşlevsel olgunlukta canlı hücreler-
den oluşur.
Madde iletimi çift yönlüdür.
Madde iletimi pasif ve aktif taşı-
A)
B)
C)
D)
E)
ma ile gerçekleşir.
Madde iletimi ksileme
vaştır.
Kalburlu hücreler ve
hücrelerinden oluşur.
göre ya-
arkadaş
Canlı hücrelerden oluşur.
Organik madde taşınımını sağlar.
Mitoz ile bölünerek hücre sayısını artırır.
Kalburlu boru demetlerinde madde iletimi
çift yönlü gerçekleşir.
Odunsu bitkilerde kambiyumun diş kısmın-
da bulunur.
13
C
14
15
c
16
319
