KPSS 2024 "SON OPERASYON”
TÜRKİYE İKLİMİ
PUF NOKTASI:
gerçek ve indirgenmiş sıcaklıklar arasındaki fark
en fazla Doğu Anadolu Bölgesi'nde en az ise Marmara
Bölgesi'ndedir.
Denizelliğin fazla olduğu kıyı bölgelerinde ısınma ve
soğuma hem daha yavaştır hem de aralarındaki sıcaklık
farkı daha azdır. Nem sıcaklığı dengeleyici bir unsurdur.
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de olduğundan bakı etkisine
bağlı olarak dağların güney yamaçları daha sıcaktır. Bu
sebeple; güney yamaçlarda tarım ürünleri olgunlaşma
süresi kısa, sulama ihtiyacı fazladır, tarım üst sınırı, kalıcı kar
alt sınırı ve orman üst sınırı daha yüksektir. Yerleşmeler ise
daha fazladır.
'Türkiye'de genel olarak sıcaklıklar güneyden kuzeye doğru
enleme bağlı. batıdan doğuya doğru yükseltinin etkisivle
azalır.
'Yıllık ortalama sıcaklığın en fazla olduğu bölgeler
Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz'dir. En düşük olduğu bölge
ise Doğu Anadolu'dur.
Yıllık sıcaklık farkının en az olduğu bölge Karadeniz'dir
(Nemlilik etkisi). Yıllık sıcaklık farkının en fazla olduğu bölge
Doğu Anadolu'dur. (Karasallık etkisi).
Donlu gün sayısının en az olduğu bölge Akdeniz'dir
(Sıcaklığın 00Cnin altına düştüğü günlerde don olayı
yaşanır.)
İndirgenmiş izoterm haritalarında yükselti ve bakının
sıcaklık üzerinde etkisi yoktur.
• Yükselti arttıkça basınç azalır sıcaklık arttıkça basınç azalır,
yer çekimi arttıkça basınç artar.
•Türkiye'de etkili olan basınç merkezleri;
•Türkiye'de etkili olan rüzgârlar;
KARAYEL YILDIZ
// Î Î SAMYELİ KEŞİŞLEME
EĞİTS
• Ülkemize enlem etkisiyle güneyden gelen rüzgârlar
sıcaklığı artırırken; kuzey sektörlü rüzgârlar sıcaklığı
düşürür. Lodos deniz kaynaklı olduğu için yağışlara neden
olabilir. Marmara'da sık sık soba zehirlenmelerine de
sebebiyet verir.
• Karayel ve Yıldız denizler üzerinden geldiğinden yağışlara
neden olabilir.
Bir yerde föhn rüzgârı görülebilmesi için dağların kıyıya
paralel uzanması gerekir. Ege Bölgesi'nde Föhn rüzgârı etkili
değildir. Nedeni dağların denize dik uzanmasıdır.
Poyraz kara kaynaklı olduğundan kuru soğuk getirir.
PÜF NOKTASI:
Föhn rüzgârı Doğu Karadeniz'de kışların Ilık geçmesine
neden olduğundan Rize'de turunçgiller tarımına
olanak sağlar. Buna mikroklİma İklim etkisi denir. İç
Anadolu ve Akdeniz kıyılarında da föhn rüzgârına
• Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu'dan daha fazla yağış
almasına rağmen şiddetli buharlaşmadan dolayı İç
Anadolu'ya göre daha kuraktır.
Cephe yağışlarına (Frontal), daha çok Akdeniz'de kışın ise
yurt genelinde rastlanır. Konveksiyonel (yükselim/kırkikindi)
yağışlara iç bölgelerde, Yamaç yağışlarına (orografık) ise
daha çok Karadeniz ve Akdeniz'de rastlanır.
• Türkiye'nin en fazla yağış alan yerleri; Karadeniz kıyıları, denize
uzak olmasına rağmen Hakkâri çevresi ve Doğu Anadolu'daki bazı
yüksek yerler, Muğla, Antalya çevresidir.
• En az yağışlı yerler ise iç Anadolu, Iğdır, Ergene Ovası,
Elazığ-MaIatya çevresi'dir.
Dağlar denize paralel uzanmasına rağmen Samsun ve
Adana kıyıdaki diğer illere göre daha az yağış alır.(600mm)
Nedeni, dağların kıyıya uzak olmasıdır.
en çok yağış aldığı mevsimler;
ŞİFRE -e harfi
2.
3.
4.
KIŞ
İç Anadolu İlkbahar mevsimi en yağışlı (Nisan, Mayıs)
(I harfi)
Erzurum—Kars—Ardahan —ş YAZ yağışl fazla (Haziran,
Temmuz, Ağustos)
Karadeniz —p Sonbahar yağışı en fazla (Eyu Ekim
Kasım)
Akdeniz ikhmi (Marmara, Ege, Akdeniz ve GüneMğu
Anathlu) —ş Kış mevsimi en yağışlı (Aralık.
• Endemik Türlerden Bazıları:
• Sığla ağacı (Muğla-Köyceğiz çevresi), Datça hurması
(Datça ve Teke yarımadası), Kasnak Meşesi (Göller yöresi),
LODOS KIBLE
Yazar: MEHMET EĞİT
"Telif hakları Eğit Akademrye aittir _ Filigransın yayınlamak yasaktır. "
3
