KPSS 2024 "SON OPERASYON”
Madencilikte genelde demir yolu ulaşımı kullanılır.
• Ülkemizde madencilik faaliyetleri 1935 yılında MTNnın
kurulmasıyla başlamıştır.
• Sermaye ve teknoloji eksikliği madenciliğimizin
gelişmesindeki en önemli sorunlardır.
• Son yıllar itibariyle toplam ihracat içerisindeki
madenciliğin payı sadece 962'dir.
• Ulkemiz maden rezervleri dağınık haldedir. Bu durum
ekonomik olarak işletmeyi zorlaştırmaktadır.
Demir hem ihraç hem de ithal edilen bir
• DEMİR:
madendir. Sivas (ham maddeye yakınlık), İskenderun
(ulaşım), İzmir (ham madde - pazar), Kırıkkale (askeri-
stratejik amaçlı), Ereğli ve Karabük (enerji kaynağına
yakınlık) demir-çelik fabrikalarıdır.
• KROM: Elazığ /Guleman , Muğla Dalaman, Fethiye,
Eskişehir Mihalıççık. Antalya ve Elazğda ferrokrom tesisleri
bulunur.
Bakır Artvin (Murgul), Kastamonu (Küre), Elâzığ
• BAKIR:
(Maden), Rize (Çayeli)'den çıkarılır (Kodlama: KA D E R).
Samsun, Murgul ve Maden'de işlenir.
Dünya bor rezervinin %60'tan fazlası
• BOR:
Türkiye'dedir.Seyitgazi (Eskişehir), Bigadiç ve Susurluk
(Balıkesir), Emet (Kütahya)
ve Mustafa Kemalpaşa (Bursa), Kestelek (Bursa) çıkarılır.
(Kodlama: B EB E K.)
Başlıca alüminyum yatakları Konya (Seydişehir),
• BOKSİT:
Antalya (Akseki, Alanya), Muğla (Milas), Zonguldak ve Hatay
(Payas)'da bulunur. Fabrika Konya-Seydişehiddedir.
• BARİT: Alanya ve Gazipaşa (Antalya), Elbistan
(Kahramanmaraş), Muş ve Eskişehir yörelerinden çıkarılır.
Barit, İzmit, İzmir, Elâzığ, Eskişehir, Elbistan, Çanakkale,
Giresun, Muş ve Antalya'daki barit unu fabrikalarında
işlenir.
En önemli fosfat yatakları Mazıdağı (Mardin),
• FOSFAT:
Bingöl, Şanlıurfa ve Bitlis illerindedir. İşletme
Mazıdağı'ndadır.
Tuz Gölü, İzmir Körfezi'ndeki Çamaltı Tuzlası, Çankırı,
• TUZ:
Kırşehir, Nevşehir, Yozgat, Erzurum, Iğdır, Kağızman (Kars)
ve Ağrı yörelerindedir.
En önemli manganez yataklarımız: Adana
• MANGANEZ:
(Ceyhan), Zonguldak, Kastamonu, Denizli (Tavas) ve Artvin
(Borçka) illerindedir.
İzmir, Konya ve Niğde önemli çıkarım alanlarıdır.
• CIVA:
Manisa-Demirci, Kütahya-Simav, Aydın-
• FELDSPAT:
Çine ve Muğla-MiIas ve Bilecik-Söğüt yörelerinde yer alır.
Bursa, İskenderun, Erzincan, İzmir, Muğla ve
• ASBEST:
Sivas illerinde yer alır.
İhraç ettiğimiz madenler arasında en büyük
• MERMER:
paya sahiptir. (%49) Marmara Adası (Balıkesir), Balıkesir,
Elâzığ, Bilecik, Afyon ve Denizli illerinde yer alır.
Eskişehir'de (Sarısu, Kayıköyü, Gökçeoğlu)
• LULE TAŞI:
çıkarılır.
Erzurum'un Oltu ilçesinde çıkarılır.
• OLTU TAŞI:
• KURŞUN-ÇİNKO: Elâzığ(Keban), Balıkesir (Balya), Kayseri
(Yahyalı, Zamantı) ve Çanakkale (Yenice),
• VOLFRAM(TUNGTEN):
Bursa-UIudağ, Elâzığ-Keban,
Kırıkkale-Keskin en önemli çıkarım alanlarıdır.
EĞİTS
sparta Keçiborlu'da bulunur.
• KUKURT: ı
İzmir, Denizli, Aydın ve Muğla önemli
• ZIMPARA TAŞI:
çıkarım alanlarıdır. (Kodlama: İDAM)
Tavas (Denizli), Eskişehir, Kütahya, Konya,
• MANYEZİT:
Erzincan ve Bursa'da çıkarılır.
Ankara'nın Kazan ve Beypazarı ilçelerinde
• TRONA:
çıkarılır. Dünya'nın en önemli ikinci yatakları Türkiye'dedir.
Çıkarıldığı yerler Balıkesir, İzmir, Manisa,
• PERLİT:
Nevşehir, Bitlis'te çıkarılır.
• ALTIN: İzmir (Efemçukuru, Bergama), Artvin (Cerattepe),
Uşak
ENERERJİ KAYNAKLARI
Ülkemizde Zonguldak, Kozlu, Amasra ve
• TAŞ KOMURU:
Ereğli arasındaki alandan çıkartılır.
Elbistan (Kahramanmaraş), Soma (Manisa),
• LİNYİT:
Tunçbilek, Seyitömer, Tavşanlı (Kütahya), Çan (Çanakkale),
Yatağan (Muğla), Çeltek (Amasya), Nallıhan, Çayırhan
(Ankara), Dodurga (Çorum) ve Aşkale'de (Erzurum) çıkar.
•Ülkemizde linyitle çalışan bazı termik santraller:
• Kütahya (Tavşanlı, Değirmisaz, Tunçbilek, Seyitömer,
Tavşanlı), Manisa (Soma), Muğla (Yatağan, Gökova, Yeniköy
ve Kemerköy), Kahramanmaraş (Afşin-EIbistan), Ankara
(Çayırhan-NaIlıhan), Sivas (Kangal), Bursa (Orhaneli),
Çanakkale (Çan)
• DOĞAL GAZ: Kırklareli (Hamitabat), Tekirdağ (Hayrabolu),
Mardin (Çamurlu), Düzce'de (Akçakoca) çıkarılır.
Doğal gaz ile elektrik elde eden santrallerimiz:
• Hamitabat (Kırklareli), Ambarlı (İstanbul),Ovaakça (Bursa),
Bandırma (Balıkesir), Gebze, Adapazarı, Aliağa (İzmir)'dır.
Çanakkale (Bozcaada), Balıkesir (Bandırma),
• RUZGAR:
İzmir (Alaçatı), Manisa, Bilecik (Bozüyük)
Şanlıurfa, Mersin, Kayseri, Balıkesir, Denizli,
• GUNEŞ:
Konya önde gelir.
Sarayköy ve Kızıldere (Denizli) ve
• JEOTERMAL:
Germencik'te (Aydın) jeotermal santraller yer alır.
Ülkemizde en önemli rezervleri Diyarbakır
• KAYA GAZI:
çevresindedir.
TÜRKİYE'DE SANAYI
Sanayi yeri seçiminde; Ham maddeye yakınlığın önemli
olduğu sanayi dalları: Kâğıt, Şeker, Çay, Konserve, Yağ, Et-
süt, Rüzgâr, Jeotermal gibi.
Ulaşım maliyeti oluşmasın diye ham maddenin yakınına
kurulanlar: Unlu gıdalar, Çimento, Cam-PorseIen, Termik
santraller, metalürji sanayi. Ham maddeye yakınlığın önemli
olmadığı: Tekstil, Tütün, Otomotiv.
• Un ve Unlu Mamuller: İç Anadolu Bölgesi.
• Seker Sanayi: İlk fabrika Alpullu (Kırklareli) Şeker
Fabrikası'dır. Doğu Karadeniz'de ve Güneydoğu Anadolu' da
yoktur.
Konserve Sanayi: Güney Marmara, Kıyı Ege, Akdeniz ve
Trabzon çevresi.
Tütün Sanayi: Samsun, İstanbul, İzmir, Malatya, Manisa,
Bitlis, Adana ve Tokat (Kodlama: SIIMMBAT)
Yazar: MEHMET EĞİT
"Telif hakları Eğit Akademrye aittir _ Filigransın yayınlamak yasaktır. "
8
