KONU
ÖZETİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
HALK şiiRi 3
DİNÎ-TASAVVUFİ HALK EDEBİYATI SANATÇILARI
Türk edebiyatında, İslâmiyet'i ve tasawuf felsefesini yaymayı hedefleyen halk şiirinin bir koluna dinî-tasawufi halk
edebiyatı denir.
Bu dönemde tekke ve dergâhlarda birçok derviş şair yetişmiştir.
Yüzyıllara Göre Dinî-Tasavvufi Halk Edebiyatı
13. Yüzyıl
14. Yüzyıl
15. Yüzyıl
16. Yüzyıl
17. Yüzyıl
18. Yüzyıl
Temsilcileri
Yunus Emre, Hacı Bektaş Veli
Kaygusuz Abdal
Hacı Bayram Veli, Eşrefoğlu Rumi
Pir Sultan Abdal, Aziz Mahmut Hüdai
Niyazi-i Mısri
Erzurumlu İbrahim Hakkı
13. YÜZYIL DİNÎ-TASAVVUFİ HALK EDEBİYATI SANATÇILARI
Hacı Bektaş Veli
Bektaşilik tarikatının kurucusu olan mutasavvıftır. Görüşleriyle Ahilik teşkilatı ve yeniçeriler üzerinde etkilidir.
Türkistan'ın Nişabur şehrinde dünyaya gelmiş, çok iyi bir eğitim görmüştür.
Tasavvufu anlattığı yapıtlarında Allah aşkı, nefsin terbiyesi, erdemler, insan sevgisi ve hoşgörü önemli bir yer
tutmuştur.
Makalât adlı eseri Arapça yazılmıştır ve İslamiyet'in her kesimden insanının anlayabileceği şekilde anlatıldığı bir
eserdir.
Yunus Emre
XIII. yüzyılın ikinci yarısı ile XIV. yüzyılın başlarında yaşayan Yunus Emre, dinî-tasawufi şiirin en güçlü temsilcisidir.
Edebiyatımızda, "ilahi” nazım türünün en güzel örneklerini vermiştir.
Tasavvuf anlayışını güçlü bir lirizm ve sade bir dille halka aktarmaya çalışmış, Allah aşkı ve insan sevgisi şiirlerinin
ana teması olmuştur.
Kullandığı kelimeler ve ifade kalıpları, bunlara yüklediği anlamlar ve mecazlar Türkçenin edebî bir dil haline gelmesi
yolunda büyük bir aşamadır.
Şiirleri, çok kolay gibi görünüp aksine anlam derinliği ve anlam yoğunluğu içeren (şehl-i mümteni) tarzdadır.
Risâletü'n-Nushiyye mesnevi şeklinde yazılmış 600 beyitlik bir eser olup Anadolu sahasında yazılmış tasavvufi
içerikli ilk özgün nasihatnamelerden biridir.
Divan adlı eserinde hem hece hem de aruz ölçüsüyle yazdığı şiirler yer almıştır.
Kendisinden sonra gelen, dinî-tasawufi tarzda şiir yazan birçok şairi etkilemiştir.
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
39
