KONU
ÖZETİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK şiiRi 7
1960 SONRASI TOPLUMCU EĞİLİMLERİ YANSITAN ŞİİRİN GENEL ÖZELLİKLERİ
Türk şiiri 196011 yıllarda Türkiye ve dünyadaki siyasi, ekonomik ve toplumsal gelişmelerin etkisiyle 1950'lerdeki
ikinci Yeni şiir anlayışından uzaklaşır.
1960'11 yıllarda Ataol Behramoğlu, İsmet Özel, Gülten Akın Süreyya Berfe, Refik Durbaş, Nihat Behram, Özkan
Mert gibi şairler toplumcu gerçekçi anlayışla eser vermeye başlar.
İkinci Yeni'yi "bireyci, toplumdan uzak bir burjuva şiiri" olarak suçlayan 1960 sonrası toplumcu gerçekçi şairleri
etkileyen en önemli isim, Nazım Hikmet Ran'dır.
Bu dönemde toplumcu eğilime sahip şairler; Yeni Gerçek, And Devinim, Halkın Dostları, Gelecek, Yansıma,
Militan gibi dergilerde hem şiirlerini yayımlar hem de amaçlarını açıklamaya çalışır.
1960 sonrası toplumcu eğilimleri yansıtan şiirin genel özellikleri şunlardır:
Ant dergisinde yayımladıkları Devrimci Şairler Savaş Açıyor başlıklı bildiriyle ikinci Yeni hareketine cephe
almışlardır.
Marksist dünya görüşü benimsenmiş ve eserler bu doğrultuda verilmiştir.
Sanata estetik kaygılardan çok, ideolojik ve düşünsel işlev doğrultusunda yaklaşılmıştır.
Şairler kendilerini toplumun sözcüsü olarak tanımlamış, şiiri siyasi mücadelenin araçlarından biri olarak
görmüşlerdir.
Umut, yaşama sevinci, sorgulama, isyan, devrim ve direnme gibi temalar üzerinde durulmuştur.
İşçi sınıfı ve halkın sıkıntıları, kentleşme sorunları, kadın hakları ele alınmış; yerleşik düzen eleştirilmiştir.
Şairler, mesajlarını daha etkili kılmak için slogan üslubundan yararlanmıştır.
Geniş kitlelerin sözcülüğünü üstlenmek ve bu kitleleri harekete geçirmek amaçlanmıştır.
Soyut bir şiir yerine hayatın gerçeklerine dayanan somut bir şiir ortaya konmuştur.
Söyleyişten çok içerik önem kazanmış, uzak çağrışımlara dayanan kapalı anlatım değil açık anlatım tercih
edilmiştir.
Şiirin ses, ritim ve ahenginde geleneksel söyleyişten yararlanılmıştır.
1960 SONRASI TOPLUMCU EĞİLİMLERİ YANSITAN ŞİİRİN TEMSİLCİLERİ
İsmet Özel (1944-)
Şiir: Geceleyin Bir Koşu, Evet İsyan, Cinayetler Kitabı, Celladıma Gülümserken, Erbain, Bir Yusuf Masalı, Of Not Being
A Jew
Düzyazı: Şiir Okuma Kılavuzu
Deneme: Üç Mesele
MEBİ KONU ÖZETLERİ
92
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
