KONU
ÖZETİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK şiiRi 2
TOPLUMCU EĞİLİMİ YANSITAN ŞİİR (1923-1960)
TOPLUMCU EĞİLİMİ YANSITAN ŞİİRİN (1923-1960) GENEL ÖZELLİKLERİ
• 1930'lu yıllarda Sovyet Rusya'da güçlenen toplumcu gerçekçilik akımı, Türk edebiyatında 1930-1940 yılları arasında
yayılmaya başlamıştır. Nâzım Hikmet'in etkisiyle 1940'Iardan sonra toplumcu gerçekçi şairler yetişmiştir.
• Marksizm'e, sosyalizme ve materyalizme bağlı bir akım olan toplumcu gerçekçi şiir, işçi, emekçi ve köylü sınıfının
ezildiği temel düşüncesinden hareket eder.
• Toplumcu gerçekçilere göre sanat, toplumu sadece yansıtan bir ayna değildir; aynı zamanda toplumu değiştirecek
araçlardan biridir.
• Sanatçılar, şiirlerini Aydınlık ve Resimli Ay dergilerinde yayımlamışlardır.
• "Halkçılık, köycülük, hümanizm” gibi fikirler toplumcu gerçekçi sanatçıları etkilemiştir.
• Bazı sanatçılar fütürizm (gelecekçilik) akımından etkilenmiştir.
• Biçimde serbest şiir anlayışını benimsemişler, içerikte ise ideolojik konuları işlemişlerdir.
• Toplumcu gerçekçi şiir; toplumsal problemler, savaş karşıtlığı, barış özlemi, işçi hakları, yoksulluk gibi temaları
işlemiştir.
• Toplumcu gerçekçiler hayata daima iyimser bakarlar. Onlara göre en büyük duygu yeryüzünde yaşama mutluluğudur.
• Bazı şiirlerde uyak kullansalar da şiirde geleneksel nazım şekillerinin ölçü, kafiye, redif gibi özelliklerini reddetmişler-
• Yalın, açık ve anlaşılır bir dil ve üslup kullanmışlar, halkın konuşma dilinin özelliklerini şiirlerinde yansıtmaya çalış-
mışlardır.
• Geniş kitleleri harekete geçirme amacında olan toplumcu gerçekçi şiir, söylev üslubunu benimsemiştir.
• 1923-1960 yılları arası toplumcu eğilimleri yansıtan şiir anlayışında 1940'a kadarki kuşakta Nâzım Hikmet'le beraber
Ercüment Behzat Lav, Hasan İzzettin Dinamo; 1940'tan sonraki kuşakta ise Attilâ İlhan, Rıfat Ilgaz, Ceyhun Atuf
Kansu gibi şairler yer almıştır.
HATIRLAYALIM
FÜTÜRİZM:
• Fütürizmin kurucusu İtalyan şair Marinetti'dir.
Özgürce seçilen kelimeler, kuralsız anlatım, otomatik yazı fütüristlerin kullandıkları biçimsel ögelerdir.
• Fütürizm; modem hayatın hareketliliğini, ilerlemeyi, değişimi ve hızı yüceltmiştir.
• Fütürist sanatçılar; sanatın, hareketsizliği değil hızı, dinamizmi ve makineyi anlatması gerektiğini savunmuşlardır.
• Nâzım Hikmet, fütürizmin Rus edebiyatındaki önemli temsilcileri arasında sayılan Mayakovski'den etkilenerek Türk
edebiyatında bu akımın özelliklerinin görüldüğü şiirler yazmıştır.
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
