KONU
ÖZETİ
TARİH
KABİLEDEN DEVLETE
İLK SİYASİ YÖNETİM BİÇİMLERİ
• İlk tarım toplumlarında 10-50 aileden oluşan topluluklar zamanla büyüyerek kabileler halinde gruplandılar.
HATIRLAYALIM
Aynı atadan gelen ve birbirine kan bağıyla bağlı bulunan
büyük inşan topluluklarına kabile denir.
• Zamanla coğrafya veya iklimin hayat tarzlarını şekillendirmesiyle kabileler, Mısır'da "nam", Sümerlerde "site", İyon ve
Dorlarda "polis" adı verilen şehir devletlerini oluşturdular.
• Kabileler veya şehir devletlerinin başında kral veya feodal yöneticiler bulunur.
• Bunlar merkezdeki büyük krala bağlıdır.
• İlk Çağ'da bazı güçlü krallar farklı milletleri yönetimleri altına alarak imparatorluklar kurdular.
NOT
Dünyanın bilinen ilk imparatorluğu, Kral Sargon'un Me-
zopotamya'nın tümünü yönetimi altında birleştirmesiyle
kurduğu Akad İmparatorluğu'dur.
• Dar bir sahil şeridine sahip olması ve yüksek dağlarla birbirinden ayrılması nedeniyle İlk Çağ Yunan medeniyetinde
merkezî devletler kurulamadı.
• Burada Atina, Sparta ve Korint gibi "polis" adı verilen şehir devletleri ortaya çıktı.
• Yunan şehir devletlerinde kralın hak ve yetkileri meclisler tarafından kısıtlanmıştı.
• Zamanla meclislerin yetkilerinin artmasıyla krallık artık saltanat olmaktan çıktı ve krallar belirli bir sınıf tarafından se-
çilmeye başladı.
Böylece soylular, iktidarı ele geçirerek aristokratik yönetim anlayışını kabul ettirdiler.
• Zamanla kral, aristokratlar içerisindeki belli bir zümre içerisinden seçilir oldu.
Böylece oligarşi denilen yönetim anlayışı ortaya çıktı.
• Yunan kentlerindeki seçimlerde sadece soylular oy kullanabilirdi.
• Zaman zaman yönetimi güç yoluyla ele geçiren tiranlar ortaya çıktı.
• Persler; İran, Anadolu, Mezopotamya, Mısır ve
hatta Yunanistan'ın bazı bölgelerini ele geçirerek
büyük bir imparatorluk kurdular.
• Ülkelerini Satraplık denilen eyaletlere ayırdılar.
• Satraplıkları Satrap adı verilen yöneticiler vasıta-
sıyla idare ettiler.
• Satrapları ise merkezden gönderdikleri memurlar
aracılığıyla denetlediler.
• Makedon Kralı İskender, önce Anadolu'yu, sonra
da Pers İmparatorluğu'nun topraklarını ele geçire-
rek Hindistan'ın Pencap havzasına kadar devleti-
nin sınırlarını genişletti.
TARİH - AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
23
