Örnek Soruyu Değiştir

KONU ÖZETİ MANTIK DOLAYLI ÇIKARIM (KIYAS) • Kıyas ya da tasım, birden fazla önermeye dayanılarak yapılan tümdengelimsel çıkarım türüdür. • Kıyas öncül adı verilen birden çok önermeyle sonuç adı verilen bir önerme arasında mantıkça geçerli bir ilişki kurmakla elde edilir. • Geçerli bir çıkarım yapmak doğru akıl yürütme yapmak anlamına gelir. • Kıyasta en az üç önerme ve üç terim bulunur. Bunlar büyük terim, küçük terim, orta terim; büyük önerme, küçük öner- me, sonuç önermesidir. Büyük terim: Sonuç önermesinin yüklemi olan terimdir. Küçük terim: Sonuç önermesinin öznesi olan terimdir. Orta terim: Her iki öncülde tekrar edilen ve sonuçta yer almayan terimdir. DİKKAT Kaplamı en fazla olan terim büyük terimdir, kaplamı en az olan terim ise küçük terimdir. Büyük önerme: Büyük terimi içine alan öncüldür. Küçük önerme: Küçük terimi içine alan öncüldür. Sonuç önermesi: Büyük ve küçük terimi kapsayan önermedir. Ornekler: Bütün ağaçlar canlıdır. Meşe ağaçtır. O hâlde meşe canlıdır. Bu Örnek kıyasta; • "canlı" kavramı kaplamı en geniş ve sonuç önermesinin de yüklemi olduğundan büyük terimdir. • "ağaç" kavramı her iki öncülde tekrar ettiğinden ve sonuç önermesinde de yer almadığından orta terimdir. • "meşe" kavramı ise kaplamı en az olan kavram olduğundan ve sonuç önermesinin de öznesi olduğundan küçük terimdir. • "Bütün ağaçlar canlıdır." önermesi büyük terimi yani "canlı" terimini içine alan öncül önerme olduğu için büyük önermedir. • "Meşe ağaçtır.” önermesi küçük terimi yani "meşe" terimini içine alan öncül olduğundan küçük önermedir. • "O hâlde meşe canlıdır.” önermesi ise öncüllerden zorunlu olarak çıkan, büyük ve küçük terimi kapsayan sonuç önermesidir. MANTIK - AYT MEBİ KONU ÖZETLERİ