KONU
ÖZETİ
MANTIK
BEŞ TÜMEL
• Varlıkların hiyerarşik düzeni ile ilgilidir.
• Varlık hakkındaki düşünce sistemlerine ve tanımlama yapmaya yardımcıdır.
Porphyrios (Porfiryos ) (MS 233-304) Aristoteles'in mantık kitaplarına giriş olarak İsagoji adı altında bir kitap yazmıştır.
İsagoji'de de cins, tür (nevi), ayrım, özgülük (hassa) ve ilintiden (araz) bahsetmiştir.
Beş tümelin anlaşılabilmesi için önemli olan ve "Porphyrios ağacı" denilen hiyerarşik kavram düzeni şöyledir:
Varlık
Cismi Olmayan
Cismi Olan
Cansız
Canlı
Duygusuz
(Bitki)
Akılsız
CİNS
Ortak özellikleri olan varlıkların genelini kapsayan kavramdır.
Altında kavramın kapsadığı ancak birbirinden farklı olan türler sıralanır.
iki genel kavramdan kaplamı geniş olan cinstir.
Duygulu
(Hayvan)
Akıllı
(İnşan)
Yakın cins ve uzak cins olmak üzere ikiye ayrılır. Hiyerarşik sınıflandırmada bir kavramın hemen üstündeki kavram yakın
cinsidir, üstünde yer alan diğer kavramlar uzak cinsidir.
Örneğin:
Hayvan- kuş- papağan- Yeşil papağan, İskender papağanı, Afrika Gri Papağanı kavramlarına bakacak olursak yeşil papa-
ğanın yakın cinsi papağan, uzak cinsi kuş ve hayvan kavramlarıdır.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
26
MANTIK - AYT
