KONU
ÖZETİ
KİMYA
KARBOKSİLİK ASİTLER
Karbonil grubuna bir hidroksil grubunun bağlanması ile oluşan yapıya "karboksil grubu" denir. Karboksil grubu içeren
bileşiklere karboksilik asit adı verilir.
-C-O—H
Karboksil grubu
Monokarboksilik asit
Polikarboksilik asit
Hidroksi (oksi) asit
Amino asit
Yağ asitleri
KARBOKSİLİK ASİTLER
Yapısında bir tane karboksil grubu bulunur.
Yapısında birden fazla karboksil grubu bulunduran
karboksilik asitlere denir. Yapısında iki tane karboksil
grubu varsa dikarboksilik asit, üç tane karboksil grubu
varsa trikarboksilik asit adı verilir.
Yapılarında —OH grubu bulunan asitlerdir.
Yapılarında —NH2 (amino) grubu bulunduran asitlerdir.
Çift karbon sayılı ve düz zincirli monokarboksilik
asitlerdir.
H3C-COOH
COOH
COOH
H2C-COOH
HC-COOH
H2C-COOH
H3C
-CH-COOH
OH
H3C
-CH-COOH
NH2
Karboksilik Asitlerin Adlandırılması
• Yapısında karboksil (—COOH) grubunun bulunduğu en uzun karbon zinciri seçilir.
• Bağlı gruplar okunduktan sonra karşılık gelen alkanın adının sonuna -oik asit eki getirilir.
• Polikarboksilik asitlerde asidin alkan adının sonuna karboksil grubu sayısına göre -di, -tri gibi ekler getirilir.
H3C-CH-CH CH2 C-OH
541 31
Br CH3
4-Bromo-3-metil pentanoik asit
• Bazı karboksilik asitlerin özel adlarının yanında yaygın adları da vardır.
COOH
Etandioik asit
O
H-C-OH
Formik asit
Karboksilik Asitlerin Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
O
HÇ-C-OH
Asetik asit
• Karboksilik asitler, yapılarında bulunan karboksil grubu nedeniyle polar yapılı bileşiklerdir.
• Birbiriyle ve su molekülleri ile kuvvetli hidrojen bağları yapar.
• Suda çözünür.
KİMYA - AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
135
