KONU
ÖZETİ
KARAGÖZ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
GELENEKSEL TÜRK TİYATROSU
GELENEKSEL TÜRK TİYATROSU
Karagöz bir "gölge oyunu"dur. Bu oyun deriden kesilen ve "tasvir"' adı verilen birtakım şekillerin arkadan ışıklandırılmış
beyaz bir perde üzerine yansıtılması temeline dayanır.
GENEL ÖZELLİKLERİ
Karagöz ile Hacivat XIV. yüzyılda yaşadıkları düşünülen gerçek kişilerdir.
Hayalî (hayalbaz) adı verilen kişi tarafından Küşteri Meydanı diye anılan bir
perdede oynatılır.
Hayalbazın en önemli yardımcısı perde gazeli, şarkı, türkü okuyan tef çalan
"yardak"tır.
Karagöz oyunu doğaçlamaya dayanır, yazılı bir metni yoktur.
Karagöz oyunu, halkın ortak malıdır.
OYUNUN TİPLERİ
Karagöz oyununun en önemli iki kişisi Karagöz ile Hacivat'tır. Karagöz, oku-
marnış halkı; Hacivat ise aydın ya da yarı-aydın kimseleri temsil eder.
Çelebi (genç, züppe bir mirasyedi)
Beberuhi (cüce, yaygaracı)
Tuzsuz Deli Bekir (sarhoş, zorba)
Kastamonulu (oduncu, bekçi)
Zenne (kadın rolüne çıkan erkek oyuncu)
Tiryaki (konuşmaların en önemli yerinde uyuklamaya başlayan tip)
DİKKAT
Oyunda konuya göre türlü meslek, yöre ve uluslardan
kişiler kendi ağız özellikleriyle ortaya çıkarılır.
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
DİKKAT
Karagöz imparatorluğun dil, din ve ırk zenginliğini
kahramanlar aracılığıyla yansıtır.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
147
