KONU
ÖZETİ
Ekosistemlerin Unsurları
COĞRAFYA
EKOSİSTEM VE MADDE DÖNGÜLERİ
EKOSİSTEM VE MADDE DÖNGÜLERİ
Ekosistem, biyosferde birbirleriyle sürekli etkileşim hâlinde olan canlı ve cansız unsurlardan oluşur.
EKOSİSTEMLERİN UNSURLARI
CANLI UNSURLAR
-Bitkiler
Fiziksel Unsurlar
-Hayvanlar
-Ayrıştırıcılar
-Işık
-Rüzgâr
-Yağış
-Sıcaklık
-Nem
CANSIZ UNSURLAR
Kimyasal Unsurlar
Organik Maddeler
Yağ, protein, vitamin ve
karbonhidratlar
inorganik Maddeler
Su, oksijen ve karbondioksit
• Toprak, kaya, su, Güneş ışığı ve atmosfer ekosistemin cansız ögelerini; üreticiler (bitkiler ve fitoplanktonlar), tüketiciler
(hayvanlar) ve ayrıştırıcılar (bakteri ve mantarlar) ekosistemin canlı ögelerini oluşturur.
• Ureticiler, fotosentez yoluyla canlılar için gerekli olan organik bileşikleri üretir.
• Tüketiciler bitkiler tarafından üretilen organik maddeleri tüketerek yaşamlarını devam ettirir. Tüketiciler; birincil, ikincil
ve üçüncül tüketiciler olmak üzere üç gruptan oluşur.
• Ayrıştırıcılar, ölmüş bitki ve hayvan atıklarının parçalanmasını sağlayarak bunların inorganik maddeler şeklinde doğa-
ya dönmesine katkı sunar.
Besin Zinciri ve Enerji Akışı
Ekosistemi oluşturan canlı ve cansız unsurlar, sürek-
li etkileşim hâlindedir. Dolayısıyla ekosistemde canlı ve
cansız unsurlar arasında gerçekleşen madde ve enerji
akışı sayesinde devamlılık sağlanır. Besin maddeleri ve
enerjinin üreticilerden otçullara, oradan da etçillere doğru
aktarılmasına besin zinciri denir. Uretici, tüketici ve ay-
rıştırıcılardan oluşan besin zincirinde üreticilerin artması
bu zincirdeki tüm canlı türlerinin artmasına neden olmak-
tadır.
DİKKAT
Besin zinciri ve enerji akışı
Ekosistemlerde enerji akışı tek yönlüdür. Ureticiden tüketiciye bu enerjinin sadece %10'luk kısmı aktarılır.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
12
COĞRAFYA - AYT
