KONU
ÖZETİ
COĞRAFYA
TÜRK KÜLTÜRÜ VE ANADOLU'NUN KÜLTÜREL ÖZELLİKLERİ
TÜRK KÜLTÜRÜ
• Tarihi çok eskilere dayanan ve dünyanın en eski
kültürlerinden olan Türk kültürü, ilk olarak Orta
Asya'da şekillenmiştir. Bu nedenle Türk kültürünün
kültür ocağı Orta Asya'dır.
• Orta Asya Türk kültüründe konargöçer yaşam tar-
zı ile hayvancılık faaliyetleri, bölgedeki iklim ve bitki
örtüsünün bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. "Boz-
kır kültürü" olarak da adlandırılan Türk kültüründe
çadır, at ve demirin önemi büyüktür.
• Orta Asya'daki iklim koşulları; Türklerin düşünce
tarzı, inanç, örf ve geleneklerini etkilemiştir. Hürriyet
duygularının daima canlı tutulduğu Türk kültüründe
kadın ve erkek eşittir.
Avrupa
Çin
Türk kültürünün kültür ocağı
Türk kültürünün İlk wnİşleme alam
Türk kültürünün kültür ocağı ve dünyaya dağılışı
• Türklerde, sözlü hukuk kuralları törelerdir. Kölelik ve bazı zümrelere ayrıcalık tanınması gibi durumlar söz konusu olma-
mıştır. Askerlik ayrı bir meslek değildir.
Konargöçer yaşama uygun, küçük ve kolay taşınabilir eşyalar yapılarak kültüre ait özellikler bu eşyalara yansıtılmıştır.
Türkler, hayvancılığın yanı sıra halı ve kilim dokumada ilerlemiş ve bu sanatın günümüze kadar ulaşmasını sağlamış-
[ardır.
Göktürk alfabesiyle yazılan Orhun Kitabeleri, Türkçenin ilk yazılı ömekleri olması açısından ayrı bir öneme sahiptir.
Kitabelerde Türk kültürü ve devlet yönetimi ile ilgili önemli bilgiler yer almaktadır.
Türk kültüründe bahar mevsiminin başlamasıyla kutlanan Nevruz Bayramı ve ata sporu olan güreşin önemli bir yeri
vardır.
• Türk kültürü Çin, Moğol, Hint, Pers, Yunan, İslam kültürleriyle etkileşim içerisine girmiştir. Diğer kültürleri askerlik alanı
başta olmak üzere etkileyen Türk kültürü, en çok İslam kültüründen etkilenmiştir.
• Türk kültürü, Uygurlar Dönemi'nde yerleşik hayata geçilmesiyle birlikte nicelik ve nitelik yönünden daha kayda değer
mimari eserlere sahip olmuştur.
• Türk kültürünün Anadolu'ya yayılmasında Yunus Emre, Mevlâna, Hacı Bektaş-1 Veli, Ahi Evran'ın çok önemli katkıları
olmuştur.
Orta Asya'daki konargöçer yaşam tarzını Anadolu'da da bir müddet devam ettiren Türkler, zamanla yerleşik hayata
geçerek tarım, hayvancılık ve ticaretle uğraşmıştır.
• Ticaretin gelişmesiyle Anadolu'da çok sayıda kervansaray inşa edilmiştir.
• Türkler gittiği her coğrafyaya kültürünü götürmüş, farklı kültürlerle de barış içinde yaşamasını bilmiştir.
• Türk kültürüne ait eserlere Çin'den başlayıp Fas'a, Avrupa'da ise Balkanlar'dan Macaristan'a kadar geniş bir coğraf-
yada rastlamak mümkündür.
Mostar Köprüsü (Bosna Hersek)
COĞRAFYA - AYT
Şirdar Medresesi (Özbekistan)
MEBİ KONU ÖZETLERİ
