KONU
ÖZETİ
COĞRAFYA
ENERJİ NAKİL HATLARI
ENERJİ NAKİL HATLARI
ENERJİ GÜZERGÂHLARI VE ETKİLERİ
• Enerji; bir ülkenin ekonomik ve sosyal gelişiminin en temel
ihtiyaçlarından olup sanayi, ulaşım, konut, ticaret gibi alt sek-
törlerde yaygın şekilde kullanılmakladır.
• Dünyada tüketilen enerji, çok sayıda enerji kaynağından elde
edilirken petrol, doğal gaz, kömür gibi fosil yakıtlar bu kaynak-
ların %81 ,5'ini oluşturmaktadır.
• Son yıllarda küresel enerji talebindeki artışa bağlı olarak ülke-
ler, üretim-tüketim dengesini sağlamak ve verimliliği artırmak
için enerji kaynaklarının sürdürülebilirliğine daha fazla önem
vermektedir.
• Küresel doğal gaz ticareti, 2019 yılında yaklaşık 990 milyar
rn3 iken 2023 yılında bu oran 1.6 trilyon rn3 seviyesinde ger-
çekleşmiştir.
,2
23,3
• Petrol
Kömür
%31,7
Doğal Gaz
• Hidroelektrik
• Diğer
Yenilenebilir
%26,5
• Nükleer Enerji
Dünya birincil enerji tüketimi oranları (TPAO, 2023)
• Boru hatları vasıtasıyla 2020 yılında gerçekleşen doğal gaz
ticareti düşüşle 452,2 milyar rn3e gerilerken, LNG ticareti %0,6 artarak 487,9 milyar m3e ulaşmıştır.
• Bölgeler arası ham petrol ve petrol ürünü ticareti 2021 'de 66,95 milyon v/g şeklinde gerçekleşmiştir.
• En fazla ham petrol ithal eden bölge Avrupa, en fazla ham petrol ihraç eden ülke ise Suudi Arabistan olmuştur. Av-
rupa'nın ham petrol ithalatında ilk sırayı Rusya alırken Suudi Arabistan'ın en fazla ham petrol ihraç ettiği ülke Çin
olmuştur.
Sıra
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Ülke
Suudi Arabistan
Rusya Federasyonu
Irak
ABD
Kanada
Birleşik Arap Emirlikleri
Nijerya
Kuveyt
Norveç
Kazakistan
1 .OOO vig
6.658,6
4.653,5
3.428,4
3.175,0
3.037,7
2.418,4
ı .879,3
1.826,3
1.501,8
1.416,7
Sıra
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Ülke
Çin
ABD
Hindistan
Güney Kore
Japonya
Almanya
ispanya
İtalya
Hollanda
Tayland
1.000 vig
10.852,6
5.877,0
4.033,0
2.660,4
2.472,4
1.671
1.104,6
1.014,2
997,8
837,3
Petroı ihracatçısı ilk 10 ülke (OPEC 2020)
• Petrol ve doğal gaz gibi enerji kaynaklarının ka-
radan taşınmasında boru hatları önemli bir yere
sahiptir.
• Boru hatları ülkelerin dış politikalarını, siyasi güç-
lerini ve ekonomilerini önemli ölçüde etkileyebil-
mektedir.
• Bu ürünlerin deniz yoluyla taşınması sırasında
bazı kazalar yaşanmakta ve önemli çevre sorun-
larına yol açmaktadır.
• ABD, Rusya, Türkiye, Azerbaycan, Kanada ve
Orta Doğu ülkeleri sahip oldukları boru hattı uzun-
lukları ile dünyada ön plana çıkan ülkeler ve böl-
geler arasında yer almaktadır.
• Petrol ve doğal gazın deniz yoluyla taşınmasında
petroı Mhaıatçısı ilk 10 ülke (OPEC 2020)
16
Petrol taşımacılığında önemli deniz yolu güzergâhları (2020)
tankerler kullanılmaktadır. Doğal gazın bu yolla taşınabilmesi için önce sıvılaştırılması, ardından taşındıktan sonra
tekrar gaz hâline dönüştürülmesi gerekmektedir.
COĞRAFYA - AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
95
