Konfüçyüs akla hitap eder. Öğretisin-
de gizerncilik ya da doğaüstü güçlere
hiçbir çağrı yoktur. Metafiziğe karşı
çıkar.
Konfüçyüs mantığının büyük İlkesi
şudur: "İnsan bildiği şeyi bildiğini
bilmeli; bilmediği şeyi bilmediğini
de bilmelidir, gerçek bilgi İşte bu—
"Sen zaten yaşam hakkında hiçbir
şey bilmiyorsun; ölüm hakkında ne
bilebilirsin ki?" diyerek insana. öbür
dünya hakkında hiçbir şey bilmediğini
bilrnesİ gerektiğini hatırlatır.
Konfüçyüs sadece insanla ve insani
nesnelerle uğraşmıştır. Bu nedenle
kendisine haklı Olarak "Çin Sokrates'i
denmiştir.
Konfüçyüs geçmişteki sosyal yaşantı
ve törenlerle ilgili bilgileri biraraya ge-
tirerek ahlak ve geleneklerin yaşatıl-
maşını sağlamak amacıyla bütün eski
Çin yazılarını incelemiştir. O bu çaba-
sıyla atalar kültürüne dayalı köklü bir
Çin medeniyeti oluşturmak istemiştir.
Ataya saygı temel Konfüçyüsçü er-
dandir, İnşan atalarının minnet dolu
anısını korumalı ve onlara geleneklere
uygun biçimde saygı
En büyük Ödev evladın ana babasına
karşı göstereceği sevgidir. Tüm in-
sanlarm birbiriyle iyi sağ-
lanmaldır. Bu ilişkilerde karşılıklılık
çok önemlidir ve özünü "Sana yapıl-
maşını İstemediğin şeyi başkalarına
yapma" diyen "Altın Kural" oluşturur.
Konfüçyüsçülük bir dinden çok ahlâk
sistemine benzemektedir. O, yeni bir
din kurmayıp Çin'in eski dini anlayışı-
nı yaşatrnaya çalışmıştır. Bu amacına
uygun kitaplar yazmış ve bir okul kur-
muştur. Okuluna her toplumsal sınıf-
tan *enci kabul etmiştir.
Unite
Konfüçyüs hiçbir zaman kendini bir
din kurucusu olarak görmemiştir.
Düşünceleri Ölümünden sonra bir
din olarak kabul edilmiştir. MÖ. 140
yılından başlayarak 1912 yılına kadar
devlet dini olarak tanınmıştır. Şu anda
da Çin'de Budizm ve Taoizmle birlikte
resmi niteliğe sahip bir dindir.
Konfüçyüs, büyük din kuruculan ara-
sında gelenekleri yenileyen ve kendini
Tanrısal gücün elçisi saymayan, öte
dünyadan bahsetmeyen tek kişidir.
Konfüçyüsçülüğün bir din olarak ka-
bul edilmesi. Konfüçyüs'ün ataları
onurlandıran ayinler ve yap-
mayı görev saymasından kaynaklanır.
Konfüçyüsçülüğün kutsal kitapla-
n eski Çin metinlerinin yorumundan
oluşan "Beş Klasik" ve Konfüçyüs'ün
öğrencileri tarafından onun ölümün-
den sonra bir araya getirilen sözlerini
kapsayan "Dört Kitap"tan oluşur,
Konfüçyüsçü erdem ve sorumluluk
idealleri, Zhou yönetimini ve sonraki
hanedanlann siyasal ideolojilerini de
biçimlendirmiştir.
