Komüniteyi Oluşturan Canlılar Arasındaki Etkileşimler:
Etkileşim
Tipi
Rekabet
Av -Avcı
Mutualizm
Kommmensalizm
Parazitizm
Amensalizm
1. Canlı üzerine 2. Canlı üzerine
Etkisi
0
Etkisi
III.
ÇÖZELİM
Çöl karıncalarının bal küpü karıncalarının
yuvasını kapatarak besin kaynağını ele ge-
çırmesı
Tuz Gölü'ne üremek için gelen flamingoların
güvenli bir yuva alanı bulma mücadelesi
Paramecium aurelia'nın P. caudatum kar-
şısında üstünlük sağlayarak onu ortamdan
yok etmesi
Yukarıda verilen karşılıklı etkileşimlerden han-
gisi tür içi rekabete örnek olarak verilebilir?
(4): yarar görür, (—): zarar görür, (0): etkilenmez.
Rekabet:
A) Yalnız I
D) ıveıı
C) yaınız III
B) Yalnız II
E) II ve III
Çöl karıncaları ile bal küpü karıncaları arasında-
ki rekabet ve paramecium aurelia ile paramecium
caudatum arasındaki rekabetler türler arası reka-
bete örnektir. Flamingolar ise aynı türdür.
Doğru cevap (B) seçeneğidir.
z—
Rekabet, aynı kaynağı sınırlı miktarda kullanan organizmalar arasında
meydana gelir ve her iki tarafın da zarar görmesiyle sonuçlanır. Bu ilişki
"-/ olarak adlandırılır.
Bitkiler arasında Işık, besin, su ve tozlaştırıcılar gibi kaynaklar için; hay-
varılar arasında ise besin, su, eş bulma ve alan gibi nedenlerle rekabet
oluşur.
Tür içi rekabet, aynı türe ait bireyler arasında meydana gelir. Işık, besin,
barınma ve eş bulma gibi kaynaklar için mücadele edilir.
Tür içi rekabet, birey başına düşen kaynak miktarını azaltarak büyüme,
gelişme ve dayanıklılığı olumsuz etkiler.
Tuz Gölü'ne üremek için gelen flamingoların yuva alanı için mücadelesi,
uzun boylu buğdayların kısa boylu olanların güneş almasını engelleye-
rek gelişimlerini baskılaması, iri ve güçlü kedi yavrularının diğer yavru-
ların yeterince beslenmesini engellemesi tür içi rekabete örnek olarak
Türler arası rekabet, farklı türlerin sınırlı kaynaklar için mücadele etme-
siyle oluşur ve komünitenin yapı ve dinamiklerini etkiler.
Türler arası rekabet genellikle engelleme veya kaynak paylaşımı yoluyla
gerçekleşir.
Çöl karıncalarının, bal küpü karıncalarının yuvasını taşlarla kapatması,
türler arası engelleme rekabetine bir örnektir.
Pararnecium aurelia'nın P. caudatum ile aynı ortamda yetiştirildiğinde
üstünlük sağlayarak P. caudatum'un yok olmasına neden olması, reka-
bette elenme sürecini gösterir.
Aynı kaynağı kullanan türler arasında doğal seçilim yoluyla kaynak kul-
lanımında farklılıklar gelişebilir. Bu durum kaynak paylaşımı olarak ad-
landırılır ve rekabeti azaltır.
Dominik Cumhuriyeti'ndeki Anolis cinsine ait üç kertenkele türü, aynı ha-
bitat içinde farklı alanları kullanarak kaynak paylaşımı yapar.
Kaynak paylaşımı türlerin nişlerinde morfolojik ve davranışsal değişimle-
re yol açabilir. Bu durum karakter değişimi olarak adlandırılır.
Örneğin, gelincik türlerinden M. nivalis ve M. erminea aynı habitatta bu-
lunduğunda, beslenme farklılığı nedeniyle vücut boyutlarında değişiklik
gözlenmiştir.
Rekabet sonucu türlerden biri elenebilir veya iki tür birden yeni bir bes-
lenme alışkanlığı geliştirerek bir arada kalabilir.
95
BÖLGE
Birey sayısı
Paramesyum caudatum
Zaman
Birey sayısı
Param um aurelia
Zaman
Farklı ortamlarda bulunan paramesyum türleri
Birey sayısı
Paramesyum aurelia
parameşyum caudatum
Aynı ortamda bulunan paramesyum türleri
SIRA SENDE,',—
Aşağıdakilerden hangisi karakter değişimi İle
ilgili doğru bir örnektir?
A)
B)
C)
D)
E)
Aynı habitatta bulunan iki kertenkele türünün
farklı alanları işgal etmesi.
Paramecium aurelia'nın Paramecium cauda-
tum'a karşı rekabet üstünlüğü kurması.
Flamingoların yavru bakımı için tür içi rekabet
etmesi.
Gelincik türlerinin farklı habitatlarda vücut bü-
yüklüklerinde değişim göstermesi.
Çöl karıncalarının, bal küpü karıncalarının yu-
vasını engellemesi.
