KLASİK MANTIK
BEŞ TÜMEL
» Porphyrios ) Aristoteles'in rnant'k kitaplanma giriş olarak Isagoj,i adı altında kitap yazmış; tx.ırath, cins. tür (rwvi), ay-
rım, özgüük (hassa) ve ilintiden (âraz) bahsetmiştir. Beş tümel: tanımlamaların doğru yapılmasını sağlayan, imsanın varlık hak-
Sistemini Oflaya çıkaran beş kavramdır, Baş tümelin kolayca İçin porphyrİoş ağacı Şekh
önünde tutulmalıdır,
PORPHYRİOS
Varlık (Cevher)
Cismi Olmayan
Cansu
CİNS
Tür
Beş Tümel
1
ı
(İnşan)
ı
Cismi Olan
Cins
Canh
(bitki)
Cins: Altımda türlerin Sıralandığı kavramdır,
x') Kavramlardan kaplamı daha fazla olandır.
Örneğin: Kedi, köpek, atkavram•nın cinsi hayvandın
» Tek bir terim kemdi başınanecins ne de türdür. Amcak
iki terim kaplamları bakımından karşılaştırıldığında
cims ve tür ilişkisi ortaya çıkar, Cimsin kaplamı 'azla,
İçlemi azdır, Cinse göre türün kaplamı İçlemi
ÖZGÜLÜK
Tür: Oftak Özellikleri Olan iki t0fimden iÇWmi daha
fazla Olan kavramdır,
Gonol olanı cins, daha az gonol Olanı türdür.
Kısacası cinsin altında sıralanan ve kaplamı daha
az Olan kavrama tür denir,
Örneğin: Ağaç cinstir. Çam vo kavak ağacı türdür.
Hayvan cinstir. Kodi vo köpok türdür,
iL(NIi
Ayrım: Cins ve türleri birbirlerinden :
ayıran temel özelliklerdir. Hor cins
Ve türün kendine Özgü ayrımları
vardır. Örneğin insanın düşünme.
atın dörtnala koşma özelliği bir
aynmd•r.
Örneğin: Kuşu, kedi ve köpekten
ayıran onun uçuyor olmasıdır.
Özgüllük: Bir türe ait özelliklerdir.
Başka türlerde bulunmaz,
Örneğin: Konuşma sadece insana
özgüdür.
Ayrım, türün olrnazsa olmaz özelliği-
dir_ Özgülük ise bir türe ait olan ve,
zorunlu Olarak bağlı bulunan
özelliktir,
lorda ortaklaşa
bulunan Özellik- :
lerdir.
Örneğin: Hare-
ket etnwk, uyu- ş
mak, yürümek,
beslenmek vb.
MANTIK
