KIYAS ÇEŞİTLERİ
2) Ayrık Öncüllü Kıyas
• Bu tür kıyaslarda birinci öncülü meydana getiren önermeler birbirine "veya", "ya da" eklemleriyle bağlanmışlardır.
• Burada da ikinci öncül, birinci öncülün bileşenlerini onaylar veya onaylamaz.
Örnekler:
Ön bileşenin evetlenmesi (onaylanması)
Çocuk cesur ya da korkaktır.
Çocuk cesurdur.
O hâlde çocuk korkak değildir.
Art bileşenin evetlenmesi (onaylanması)
Çocuk cesur ya da korkaktır.
Çocuk korkaktır.
O hâlde çocuk cesur değildir.
On bileşenin reddedilmesi (onaylanmaması)
Çocuk cesur ya da korkaktır.
Çocuk cesur değildir.
O hâlde çocuk korkaktır.
Art bileşenin reddedilmesi (onaylanmaması)
Çocuk cesur ya da korkaktır.
Çocuk korkak değildir.
O hâlde çocuk cesurdur.
3) İkilem (Dilemma)
• Önermeleri bitişik ve ayrık şartlı önermelerden kurulan kıyastır.
• ikilemde büyük öncül "ve" bağlacıyla birleştirilmiş iki koşullu önermeden oluşur.
• Küçük öncül büyük öncülün bileşenlerinin öznelerini veya yüklemlerini onaylar veya onaylamaz.
• Sonuç buna bağlı olarak olumlu veya olumsuz önerme olur.
Örnek:
işe servisle giderse zamanında ulaşır ve metroyla giderse zamanında ulaşır.
işe ya servisle ya metroyla gidecek.
O hâlde işe zamanında ulaşır.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
52
MANTIK - AYT
