KIRILMA
6. Işığın Kırılması
23
DİKKAT
Işık hızı tüm Ortamlarda eşittir. Ancak ortalama hız değişebilir.
Kırılma indisinin farklı olduğu ortamlarda 'Işığın hızı" ifadesi
yerine "ışığın ortalama hız' ifadesi kullanılır.
Bir ortamda ölçülen Işığın hızı, 0 odamda Işığın ortalama hızdır.
2. Arakesite dik gelen Işın, kınımadan diğer ortama geçer. Yani
Işık ışınının ortam değiştirdiğinde doğrultu değiştirmesine kınıma
denir.
a
1. Marn
2. ortam
Kırılma Kanunları
1. Gelen Işının normalle yaptığı açının sinüsü, kırılan Işının nor-
maile yaptığı açının sinüsüne oranı sabittir. Bu oran ortamla-
rın kırılma indislerinin Oranına eşittir. Buna Snell yasası denir.
sina
sing nı
yada nı .sina — Q.sinp yazılır.
Açı ile kırılma indisi ters orantılıdır. Kırılma İndisi, Ortamın Işığı kl-
rabilme özelliğidir.
Bir ortamın kırılma indisi n, c'nin v'ye oranıdır. Burada c Işık hızı,
v ise Işığın ortamdaki ortalama hızıdır.
Kırılma indisinin birimi yoktur.
r-12, nı'den daha büyük İse Işığın ortalama hızı r-12 indisli or-
tamda daha küçüktür. Kısacası açının büyük Olduğu yerde n
küçük, v ortalama hız ise büyüktür.
Kırılma indisi en küçük 1 olabilir. Bu da boşluğun kınıma indi-
Sidir. Aynı zamanda havanın kırılma İndisi de yaklaşık 1 alınır.
Sorularda aksi belirtilmedikçe havanın kınıma indisi I alınır.
Ancak hava sıcaklığı ile kınıma indisi değişir. Serap olayı böy-
le oluşur. Serap olayı, asfaltın ya da yerin sıcaklığının artma-
Sl sonucu havanın kırılma indisinin azalması ve tanı yansıma-
sıyla gerçekleşir.
3.
kınıma indisleri arasındaki ilişki ne olursa olsun Işın kırılma-
dan diğer ortama geçer.
Burada nı ve n2 kırılma indisleri kıyaslanamaz.
Gelen ışın, normal ve kınıma indisi aynı düzlemdedir.
Kınıma indisi küçük onamdan daha büyük kırılma indisli orta-
ma gelen şn normale yaklaşarak kınlır:
: 112
Kırdan Işın
nı olduğu için c: a Olur.
Böyle bir durumda p açışı sıfır olamaz; yani (1 açısıyla gelen
Işın normal üzerinden kınlamaz.
Küçük kınıma indisli
ortamdan gelen Işın-
lar şekildeki gibi 1
den 5'e kadar döndü-
rülürse, kırılanlar bel-
li bir açı aralığında kl-
3
4
5
4
