Kimyasal Tepkimeler ve Hesaplamalar
7. Formül Bulma Problemleri
Kaba Formül (Basit Formül)
Bir bileşiği oluşturan atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formülde molekülü
oluşturan atomların kaçar tane olduğu bilinemez.
Gerçek Formül (Molekül Formülü)
Bir bileşiği oluşturan atomların cinsini, oranını ve sayısını belirten formüldür. Molekül formü-
lünde simgelerin altındaki sayılar, bileşiğin bir molekülü içindeki element atomlarının gerçek
sayılarını gösterir.
Bir bileşiğin kaba formülünün bulunabilmesi için bileşiği oluşturan atomların ayrı ayrı mol
sayıları bulunur ve bu sayılar en küçük tam sayılar haline getirilir.
Şayet bileşiğin gerçek (molekül) formülü isteniyorsa kaba formül bulunduktan sonra bile-
şiğin mol kütlesi ya da içerdiği toplam atom sayısı verilmelidir.
Bir bileşiğin basit formülü sorulursa
XaYb
X'in mol sayısı bulunur,
Xin altına yazılır.
Y'in mol sayısı bulunur,
Y'in altına yazılır.
Bu sayılar en küçük tam sayıya
çevrilirse basit formül bulunur.
ÖRNEK UYGULAMA
Karbon ve hidrojenden oluşan bir bileşik yakıldığında 1,2 mol C02 gazı ve 1,6 mol H20
oluşuyor, Buna göre, bu bileşiğin basit formülü nedir?
cxHy
mol C02'de
1 mol C bulunur.
1 mol H20'da
3,2 mol H bulunur.
Molekül formülü z M . (Basit formül)
yakma Analizi
Bir organik bileşik yakılarak açı-
ğo akon C02 ve H20 miktormdon
formülü bulunabilir.
- C02 9021 bileşikteki C miktonm
- H20 bileşikteki H miktanm
bulmak için kupandır.
C02'dekİ C ve H20'daki H kütle-
leyinin toplatm organik bileşiğin
kütlesine eşitse bileşik hidrokar-
yani sadece C ve H İçerir.
C ve H kütleleri toplamı, organik
bileşiğin kütlesinden az ise bileşik
C ve H'in yam sıra 0 elementi de
içeriyor demektir.
Aradaki kütle fark' oksijen ele-
mentinin kütlesine eşittir.
C ve H İçeren bileşik
C02 bileşikteki kadar C
atomu, H 20 İse bileşikteki kadar H
atomu İçerir.
C mol saysı C02'in mol sayış,'"
eşittir. H 'in mol sayış' ise H20'nun
mol sayısının iki katma eşittir.
C mol ve H 3,2 mol bulunur.
Bunlar formüldeki x ve y yerine
sadeleştirme yapılırsa bilg-
şiğin basit formülü C3H8 bulunur,
38
C3H8 (Basit formül)
Orbital Yayınları - Ders Anlatım Modülleri
