Kimyasal Tepkimeler ve Hesaplamalar
5. Çözünme—ÇökeIme Tepkimeleri
Suda iyi çözünen iki farklı tuzun çözeltileri karıştırıldığında iyonlar tepkimeye girerek suda
az çözünen yeni bir tuz oluşturabilir. Bu tür tepkimelere çözünme-çökelme tepkimeleri
denir.
AgN03 ve Naci tuzları suda iyi çözünür.
AgN03(suda) + N05(suda) (Çözünme tepkimesi)
NaCl(suda) —b Na+(suda) + CI-(suda) (Çözünme tepkimesi)
AgN03 ile NaCl'nin sulu çözeltileri karıştırıldığında Ag+ ile CI - iyonları tepkime vererek
suda az çözünen AgCI tuzunu oluştururlar.
AgN03(suda) + NaCl(suda) —b AgCI(k) + NaN03(suda) (Çökelme tepkimesi)
Çökelme tepkimesini veren iyonları daha net görmek için tepkime denklemi aşağıdaki
şekilde de yazılabilir.
Ag+(aq) + N05(aq) + Na+(aq) + CI -(aq) AgCl(katl) + Na+(aq) + NOj(aq)
Çöken iyonların yer aldığı net iyon denklemi aşağıdaki gibidir.
+ CI- (suda) —ş AgCI(k) (Net tepkime)
Net iyon denkleminde yer almayan ve N05 iyonları seyirci iyonlardır.
"-ÖRNÇK
Mağaralardaki sarkıt ve dikitler,
Pamukkale travertenlerinin olu-
Şunu, su borularmdaki tortular
çözünme çökelme tepkimelerine
Örnek verilebilir.
Çözünme—çöke/me tepkimelerinde
katyonlar ve anyonlar yer değiş-
tirir, bu nedenle çözünme-çökelme
tepkimeleri aym zamanda bir yer
değiştirme tepkimesidir.
2KBr(suda) + —p PbBQ(k) 4 2KN03(suda)
Tepkimesi İle İlgili;
l. Çözünme — çökelme tepkimesidir.
II. Net iyon denklemi;
Pb2+(suda) + 2Br-(suda) —s PbBr2(k) şeklindedir.
III. ve NOj iyonları seyirci iyonlardır.
yargılarından hangileri doğrudur?
C) ive III
2AgN03(aq) + Na2Cr04(aq) —p Ag2Cr04(k) + 2NaN03(aq)
Tepkimesi İçin aşağıdaki İfadelerden hangisi yanlıştır?
A) Çözünme-çökelme tepkimesidir.
B) Oluşan çözelti elektrik akımını iletmez.
C) Net iyon denklemi;
2Ag (suda) + Cr04 (suda) Ag2Cr04(k) şeklindedir.
D) Yer değiştirme tepkimesidir.
E) Ag2Cr04 suda az çözünen bir tuzdur.
A) Yalnız I
D) II ve III
B) Yalnız II
E) l, II ve III
16
Orbital Yayınları - Ders Anlatım Modülleri
3
