KİMYA
PERİYODİK ÖZELLİKLER
KONU
ÖZETİ
ı. ATOM VE İYON YARIÇAPI
• Atomik yarıçap, atom çekirdeğinden en dış katmandaki elektrona kadar olan uzaklıktır. Ancak elektronun yeri tam
olarak belirlenemediğinden atomun yaptığı bağ ve çekirdekler arası uzaklık esas alınır.
a) İyonik yarıçap
b) Kovalent yarıçap
c) Van der Waals yarıçapı
F atomunun kovalent yarıçapı
2
Çekirdekler arası uzaklığın yarısı değildir.
Çünkü iyonlar aynı büyüklükte değildir.
Çekirdekler arası uzaklık ikiye bölünür.
F molekülleri arası Van der Waals yarıçapı
• Bir grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe katman
sayısı artacağından çap büyür.
2
Bir periyotta soldan sağa gidildikçe katman sayısı
sabit olduğu hâlde çekirdek yükü artacağından çap
küçülür.
3Lİ
2
2
2
3Li
2
2
8
8
7
PERDELEME ETKİSİ: Geçiş elementlerinde çap
küçülmesi beklenenden azdır.
LANTANİT BÜZÜLMESİ: Lantanitlerde soldan sağa
doğru çaptaki azalma belirgin ama yavaştır.
• Bir atomun çapı elektron verdikçe küçülür, elektron aldıkça büyür.
Na
186 pm
99 pm
71 pm
133 pm
• Izoelektronik türlerde çekirdek yükü arttıkça çap küçülür.
KİMYA - AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
17
