KİMYA
ALKENLER
KONU
ÖZETİ
CH3-
Hac - Hac -CHP
ı---çc - CH2 + HCI H3C- CH2Cl
ALKENLERİN (OLEFİNLER) ÖZELLİKLERİ
• Yapısında en az bir tane ikili bağ bulunduran
hidrokarbonların genel formülü C H 'dir.
• En az bir tane IT (pi) bağı içerir.
• Doymamış hidrokarbonlardır.
• En basit üyesi C2H4 (eten, etilen)'dir.
c-c 1200
• VSEPR gösterimi AX3'tür, karbon atomları sp2
hibritleşmesi yaptığından düzlem üçgen geometriye
sahiptir.
• Apolar yapıda olduklarından suda çözünmez.
• Karbon sayıları arttıkça London kuvvetleri
artacağından kaynama noktaları yükselir.
• Yapılarındaki ikili bağ alkenlere reaktif özellik
kazandırır. Katılma ve polimerleşme tepkimesi verir.
• Homolog seri oluşturur.
• Düz zincirli veya dallanmış olabilir.
• İki tane çift bağ içeren alkadienlerin genel formülü
C H 'dir. Bunlar alkinlerle izomerdir.
ADLANDIRMA
• 1UPAC kurallarına göre üzerinde çift bağı taşıyan en
uzun karbon zinciri seçilir. Çift bağın yakın olduğu
uçtan başlanarak numaralandırılır.
• Bağlı grupların yeri ve adı okunduktan sonra ikili bağı
taşıyan karbonlardan küçük olanın numarası yazılıp
en uzun karbon zincirine karşılık gelen alkanın adının
sonundaki -an eki kaldırılıp -en veya -ilen eki getirilir.
Br CH3
21 31 4
CHa-C-C-CH3
2—Bromo—3-metiI—2-büten
• Alkenlerin bir hidrojen eksik şekline "alkenil" denir.
ALKENLERİN KİMYASAL REAKSİYONLARI
l. Yanma
cnHTh + —02 + ısı
2. Katılma
a. Apolar reaktiflerin katılması: Çift bağ karbonlarına
katılır ve bağ sayısı teke iner.
1-12 katılması ile alkan oluşur.
Etilen
Etan
Br katılması ile bromun kızıl kahve rengi kaybolur.
Etilen (eten)
1 ,2-Dibromo etan
b. Polar reaktiflerin katılması: Katılma Markovnikov
Kurall'na göre yapılır. Polar reaktifin pozitif (+) ucu
asimetrik alkende çift bağı taşıyan karbonlardan
hidrojence zengin olana bağlanır. Negatif (—) grup
hidrojence fakir karbona bağlanıp bağ sayısı teke iner.
Alken simetrik ise kurala gerek kalmaz.
Simetrik alken
— CH — CH2 +
Polar reaktif
CH3 — CH— CH3
cı
Asimetrik alken
Malkovnİkov
katılma ürünü
CHP + HOH H3C- CHPH
Alkenlere su katılarak alkoller elde edilir.
3. Polimerleşme
Çift bağın uygun koşullarda katalizör yardımıyla
açılarak çok sayıda alkenin birbirine bağlamasına
polimerleşme, Oluşan ürüne de polimer denir.
— — CH3
CH2-CH-CH2
MEBİ KONU ÖZETLERİ
118
Etenil (vinil)
1 -Propenil
2-Propenil (Alil)
n[H2C - CH2]
Etilen
c—c
polietilen (RE)
PVC ve Teflon da polimerleşme ürünüdür.
KİMYA - AYT
