KAVRAYALIM
Test
MADDE DÖNGÜLERİ
Havada bulunan serbest azottan;
I. azotobakteriler,
II. siyanobakteriler,
III. baklagillerin kök yumrularında yaşayan azot bağ-
layıcı bakteriler
canlılarından hangileri doğrudan faydalanabilir?
2.
3.
4.
Atmosferdeki azotun canlılar tarafından kullanılması
ve tekrar atmosfere dönmesi azot döngüsü ile sağla-
Bu döngü sürecinde gerçekleşen olaylarla İlgili
aşağıda verilenlerden hangisi
A) Yalnız I
D) I ve III
B) Yalnız II
C) Yalnız III
A)
B)
C)
D)
E)
Suni nitratlı gübrelerin tarımda kullanılması top-
raktaki azot tuzlannın artışına yol açar.
Biyotik azot fiksasyonu sayesinde, bazı bakteriler
tarafından atmosferdeki serbest azot toprakta nit-
rat tuzlarına dönüştürülür.
Hayvanlar besin zinciri yoluyla bitkilerden veya di-
ğer hayvanlardan azot ihtiyacını karşılayabilir.
Bitkiler topraktaki azot tuzlarını kökleri sayesinde
suyla emerek alır ve organik besin sentezinde kul-
lanır.
Canlılann organik atıkları çürükçül (ayrıştırıcı) man-
tarlar tarafından doğrudan azot tuzlarına dönüş-
türülür.
Su döngüsü sırasında gerçekleşen bazı olaylar şekil-
de D, N ve G olarak gösterilmiştir.
Bu döngüyle İlgili olarak,
. G, gösterilen süreçte su buharı atmosferin soğuk
bölgelerinde yoğunlaşır.
D Olayı İle bitkilerin atmosferdeki şu miktarının ar-
tırmaşl, organik beşin sentezi yapmalarının bir so-
n 1.JCUd1.Jr.
III.
N Olayı İle şu; güneş enerjisinden gelen Işının et-
kişiyle okyanuslar, göller, nehirler ve kara parça-
[arının yüzeyinden buharlaşarak atmosfere ulaşır.
İfadelerinden hangileri doğrudur?
Doğadaki azot döngüsü olaylarından bazıları aşağı-
da verilmiştir.
Amonyağın nitrit bakterilerinin metabolizmasında
nitrite dönüştürülmesi
Ortamdaki azotlu organik atıkların Önce monomer-
[erine kadar daha sonra amonyak ya da amnyum
Yonlarına kadar parçalanması
Baklagillerin köklerinde yaşayan bazı mikroorga-
nizmaların havadaki serbest azotu bitkilerin kulla-
nabileceği forma dönüştürmesi
Bu olaylardan herhangi biri, aşağıdaki azot
şü süreçlerinden hangisi İçin Örnek oluşturmaz?
A) Yalnız I
D) II velil
B)ıveıı
C) ıve III
E) ı, II ve III
A)
B)
C)
D)
E)
Biyotik fiksasyon
Nitritikaşyon
Kemoşentez
Den İtrifikaşyon
Ayrıştırma
PARAF YAYINLARI
Karbon Döngüsü
Yeryüzündeki organik karbonun
kaynağı atmosferde bulunan kar-
bondİ0kşİt gazıdır,
Karbon moleküleri atmosfer, de-
niz ve tatlı sular, taş küre ve canlı
organizmalann yapısında depo-
lanır,
Suda yaşayan fitoplanktonlar
suda çözünmüş olarak bulunan
karbordioksidi fotosentezde kul-
lanır,
Karalarda bitkiler fotosentez sıra-
sında atmosferdeki karbondiok-
sidi kullanır. Bu sayede inorganik
karbon, besinlerdeki organ* kar-
bon haline dönüştürülmüş Olur,
Yanma
Solunum
Ölü organizmal
yakıl
Organ* karbon, hawanlar ve di-
ğer tüketiciler taralından beslen-
me yolu ile alınır.
Tüketici canlıların vücudunda ok-
sijenli solunumla yıkılarak kar-
bondioksit ve suya dönüştürü-
lür ve dışarı atılır.
Isınmak veya enerji üretmek için
fosil yakıtlann kullanılması da at-
mosfere karbondioksit salınma-
sına neden olur,
Yanard*r ve orman yangınla-
n nedeniyle de havaya karbon-
dioksit verilir.
Kireç taş katmanı da karbon kay-
nağdr, Kireç taşındaki karbonun
döngüye katılması daha yavaş
olur.
247
