KAVRAYALIM
Test
MADDE DÖNGÜLERİ
Atm
3.
Den itrİfİ•
kasyon
bakterileri
Biyoloji öğretmeni sınıfta madde döngüsü konusu ile
ilgili öğrencilerine aşağıdaki bilgileri veriyor.
Ayrıştırıcı canlılar, azotlu organik atıkları parçalar-
ken amonyak açığa çıkarır.
Bazı bakteriler, atmosferdeki serbest azotu bağla-
yarak bitkilerin kullanabileceği azotlu tuzlara dö-
nüştürür.
Topraktaki azotlu tuzlar bitkiler tarafından kullanı-
[arak bazı organik beşin monomerlerinin yapısı-
na katılır.
Topraktaki denitrffikaşyon bakterileri nitrit ya da
nitratı azota dönüştürerek azot gazının atmosfe-
re geçmesini sağlar.
Bu bilgilere göre Öğretmen Öğrencilerinden bazı çıka-
rımlar yapmalarını İster.
Bilgiler Işığında Öğrencilerin aşağıdaki çıkarımlar-
dan hangisini yapması doğru olmaz?
Azot Döngüsü
Havadaki azotun bitkiler tara-
tından kullanılmasında, baklagil
köklerinde yaşayan an bağlayı•
cı bakteriler (Rhizobium) ve ser-
best yaşayan azotobakter ve si-
yanobakteriler etkili olur.
Bu bakteriler serbest azotu ya-
kalayıp toprakta nitrat tuzlarına
çevirir (biyotik azot fiksasyonu).
Havadaki azot, yıldıırn ve şimşek
engjİşİ sayesinde suyun hidroje-
ni ve Oksijeni İle birleşip NH3 ve
N03'a dönüşür,
Bu maddeler yağışlarla yeryü-
Züne İner (abiyotjk ü0t fikşaş-
yortu),
Yıl
2.
bağlayıcı
bakteriler
Nitrifikasyon
bakterileri
Doğadaki azot devrini gösteren yukarıdaki şema-
ya göre azot devri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden
hangisi söylenemez?
A) Azot, toprağa hem canlıların faaliyetleri hem de
atmosferik olaylarla aktarılabilir.
B) Denitrifikasyon bakterileri toprağı azot yönüyle
zenginleştirirler.
C) Nitrifikasyon bakterileri bitkilerin azot ihtiyacının
karşılanmasında rol oynar.
D) Bitkiler kökleriyle topraktan nitratı alır.
E) Azot döngüsünün bir kısmında prokaryot canlılar
görev almaktadırlar.
Atmosferdeki karbonun artmasında;
I. fosil yakıtların kullanılması,
II. kireç taşı katmanlarının aşınması,
III. hayvansal ve bitkisel organizmaların solunum rTE-
tabolizmaşl
faktörlerinden hangileri etkili olabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Bitkiler havanın serbest azotunu doğrudan kulla
namaz.
Bitkiler htiyaçları Olan azotlu organik besinleri me-
tabolizmalarında üretebilir.
Ayrıştırıcı canlılar, toprağın mineral miktarını artın
CI etkiye sahiptir.
Den itriflkaşyon dayı topraktaki azot tuzlarının mik-
tarının azalmasına sebep Olur.
Bitkiler, topraktan aldıkları azotlu bileşiklerin bir
kısmını parçalayarak atmosfere azot gazı verirler.
At m "feri* azot
Organ i k
Avştırma
4.
Doğal bir ekosistemde atmosferdeki su oranının
artmasında;
. yeşil bitkilerin fotosentez yaparak organik besin
üretmesi,
bitkilerde odun boruları ile taşınan suyun bir kıs-
mının stomalardan atılması,
III.
canlıların solunum ile enerji üretmesi
olaylarından hangileri etkili olabilir?
A) Yalnız I
D) ive III
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) ı, II veııı
bileşikl
Bitki ve hayvanların ölü dokuları
ile organik atıklan ayrıştırıcı orga-
nizmalar tarafından parçalanır.
Bu parçalanma ile azotlu orga-
nik maddeler amonyağa dönü-
şür ve toprağa karışır.
Bitkiler azotu nitrat şeklinde al-
mışsa öncelikle, enzimler saye-
sinde amonyuma dönüştürür. Bu
azot tuzlarını organik besin sen-
tezinde kullanır. Hayvanlar beş-
lenme yoluyla azot İhtiyacını kar-
Şiar,
A) Yalnız I
B) yaınız II
C) yanız III
D) II ve III
PARAF YAYINLARI
245
