KAVRAYALIM
Test
11
İNSANDA EŞEYE BAĞLI KALITIM
Okaryot bir türe ait bir bireyde görülen belirli bir
özelliğin kalıtsal Olduğunu söylemek İçin,
I. canlının bazı yavrularında İlgili özelliğin görülme-
II. özelliğin Oluşumunda çevresel koşulların etkili Ol-
III. ilk kez bu bireyde ortaya çıkması,
IV. canlının yaşamını olumsuz etkilemesi
durumlarından hangileri tek başına yeterli Olur?
Krmızı yeşil renk körlüğü özelliği ile ilgili aşağıdaki so-
yağacı verilmiştir. Renk körü bireylerin tümü taralı ola-
rak belirtilmiştir.
Özelliği fenotipinde göstermeyen dişi
Özelliği fenotipinde göstermeyen erkek
Özelliği fenotipinde gösteren dişi
Özelliği fenotipinde gösteren erkek
A) Yalnız I
D) III ve ıv
B) II ve III
C) ııvelV
3
8
5
9
2
6
10
11
2.
insanlarda X ve Y kromozomlarına ait aşağıdaki Şe
kilde baz özelliklere ait aleller harflerle gösterilmiştir.
Buna göre, numaralı bireylerle İlgili,
. 4 ve 6 numaralı bireylerin heterozigot olduğu ke-
sin olarak söylenir.
. 1 numaralı bireydeki çekinik alele 4, 5, 6, 8ve 10
numaralı bireylerde rastlanabilir.
III.
2 ve 7 numaralı bireylerin kız çocukları kırmızı ye-
şil renk körü olmaz.
IV.
3 numaralı birey 8'e çekinik, 9'a baskın alel aktar-
mıştır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Homolog
bölge I
Homolog
olmayan
bölge
Homolog
bölge II
A) I ve II
D) III ve IV
c
Homolog
bölge I
Homolog
Ol mayan
bölge
Homo Og
c
3.
4.
B) ive III
C) II veıv
E) l, II velil
bölge II
kromozomu
x
kromozomu
Bu Özelliklerin ait olduğu karakterler İçin aşağıda-
ki eşleştirmelerin hangisi doğru değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Sadece dişilerde görülen - A
Sadece erkeklerde görülen - E
DİŞİ ve erkeklerde ortak olarak görülen
Erkeklerde tek alelle kontrol edilen - f
Dişilerde iki alelle kontrol edilen - b
Sağlıklı bir çiftin kırmızı yeşil renk körü bir çocukları
Olma İhtimali —'tür.
4
Bu çiftin taşıyıcı bir kız çocuklan olma ihtimali ne-
-c
dir?
A)
2
3
4
3
4
3
E)
16
PARAF YAYINLARI
Y Kromozomuna Bağlı
Kalıtım
Y kromozomunun X ile homo-
log olmayan bölgesindeki gen-
lerle kalıtılan karakterler, sadece
babadan oğula geçer.
Dişilerde Y kromozomu bulun-
madığından bu karakterler gö-
rülmez,
Kulak kıllılığı Y kromozumuna
bağlı kalıtıma örnek olarak ve-
rilebilir.
Y kromozomunm bornobg olma-
yan parçası üzerindeki bir gen,
baskın veya çekinik Olsa da er-
kek çocuklarda mutlaka lenotİp•
te etkisini gösterir.
Akroba Evliliği
Anneleri veya babalan veya bi-
rinin annesi ile diğerinin babası
kardeş olan bir çiftin yaptığı ev-
iliklere 1. derece akraba evlili-
ği, büyük anneleri veya büyük
babaları veya birinin büyük an-
nesi İle diğerinin büyük babası
kardeş Olan çiftlerin yaptığı evli-
liklere ise 2. derece akraba evli-
liği adı verilir
Kalıtsal hastalıkların çoğu çeki-
nik alelle taşındığından hasta-
lığın oluşması için alellerin bi-
reyde homozigot hâlde olması
gerekir.
Orak hücreli anemi: Alyuvarların
yapısı bozulur ve normal miktar-
da oksijen taşıyamaz.
Kstik fibroz: Tedavisi yoktur.
Akciğer enfeksiyonları, İshal ve
pankreas yetmezliği hastalığın
bazı belirtileridir.
Spinal müşküler atrofi (SMA):
Omurilik hücrelerinin sürekli
azalması sonucu Oluşur, Teda•
Visi yoktur.
Fenilketonüri: Karaciğerde iş-
lev gören bir enzim aktif değil-
din Vücutta briken lenİlalanİn be-
yin omurilik sıvısına geçer.
221
