KAVRAYALIM
Test
10
İNSANDA EŞEYE BAĞLI KALITIM
Hemofili hastalığı, X kromozomunun Y'de homolog
olmayan bölgesinde taşınan çekinik bir alelle kalıtı-
lir. Bu hastalığa ait bir soyağacı aşağıda görülmekte-
dir. Hemofili hastası bireylerin tümü soyağacında ta-
rall olarak gösterilmiştir.
Krmızı yeşil renk körlüğü geni, X kromozomunun ho-
molog olmayan bölgesinde çekinik bir alelle taşınır.
Tabloda üç çiftin bu Özellik yönüyle tenotipleri belir-
5
2
6
3
7
9
4
8
10
tilmiştir.
Çiftler
Sevinç x Talha
Elif x ilhan
Hülya x Murat
Fenotip
Sağlıklı x Sağlıklı
Renk körü x Sağlıklı
Taşıyıcı x Renk körü
Hemofili
Kanın pıhtılaşması Çin gereken
bir ya da daha fazla proteinin ek-
şik olması sonucu oluşan kalıt-
sal bir hastalıktır.
Bu özelliğin oluşmasına X kro-
mozornu üzerinde bulunan çe-
kinik bir gen neden Olur, Bu gen
Xh İle gösterilir,
Dişi bireylerin hemofili hastası
olabilmesi Çin (Xh Xh), hem an-
nesinden hem de babasından
Xh genini almaşl gerekir,
Bu çiftler İle İlgili aşağıdaki ifadelerden hangisi
ani tır?
2.
• : Fenotİpİnde, Özelliği gösteren erkek birq
(İ) : Fenotjpjnde, Özelliği göstermeyen birey
• : Fenotjpinde, Özelliği gösteren dişi birey
O: Fenotjpinde, özelliği göstermeyen dişi birey
Buna göre, numaralı bireylerle ilgili aşağıdaki açık-
lamaların hangisi doğru
A) 1 ve 6 numaralı bireylerin Y kromozomunda he-
mofili hastalığına neden olan çekinik alel bulun-
B) 7 numaralı bireyden 10 numaralı bireye hastalığa
neden olan çekinik alel aktarılmamıştır.
C) 4 numaralı bireyin genotipini kesin olarak belirle-
mek için yeterli veri yoktur.
D) 2, 8 ve 10 numaralı bireyler aynı genotipe sahip-
E) 9 numaralı bireyin hasta olmasına olan alel-
lerden biri, 8 numaralı bireye 3 numaralı bireyden
geçmiştir.
İnsanlarda X bağlı baskın özelliklerden biri bozuk den-
tin hastalığıdır.
Bozuk dentin Özelliğini fenotipinde gösteren bir er-
kek İle bu özelliği göstermeyen sağlıklı bir kadının
dünyaya gelecek çocuklarının bozuk demin Özelli-
ğine sahip bir erkek olma ihtimali nedir?
3.
4.
A)
B)
C)
D)
E)
"Sevinç • Talha" çiftinin kız çocuklarında kırmızı
yeşil renk körlüğü görülmez.
"Elif - İlhan" çiftinin doğacak kız çocuklarının hep-
sinde kırmızı yeşil renk körlüğü geni bulunur.
"Hülya - Murat" çiftinin erkek çocukları %50 ihti-
maile kırmızı yeşil renk körü Olur.
"Elif • İlhan" çiftinin taşıyıcı kız çocukları olabilir.
"Hülya - Murat" çiftinin doğacak bütün çocukla-
rında bu özellik ile ilgili çekinik gene mutlaka rast-
lanır.
Genotip
XXI
Fenotip
Sağlıklı dişi
Taşıyıcı dişi
Hemofili hastası dişi
Hemofili hastası bir kadının, bü-
tün erkek çocuklan annelerinden
Xh genini aldıkları için hastadır.
Genotip
XHY
XhY
Fenotip
Sağlıklı erkek
Hemofili hastası erkek
Eşeye bağlı karakterler ile ilgili,
III.
Dişilerde X kromozomu üzerinde, erkeklerde İse
X ve Y kromozomları üzerinde taşınan karakter-
[erdir.
Bir dişide eşeye bağlı karakterlerin üzerinde etki-
li ikişer alel bulunur.
Bir erkekte eşeye bağlı karakterlerin her biri sade-
ce tek alel ile kontrol edilir.
Bu karakterleri kontrol eden aleller sadece üreme
hücrelerinde aktiftir.
KIZ çocuğun hemofili hastası Ol-
maşl babasının da kesinlikle he-
motili olduğunu gösterir. Çünkü
erkeklerde bir tane X kromozomu
vardır Böyle bir kız çocuğun an-
nesi ise hemofili özelliği bakımın-
darı taşıyıcı genotipte olur.
açıklamalarının hangileri doğru verilmiştir?
3
8
A) ive II
D) livelV
B) ıve ıv
C) II ve III
2
4
3
4
E) ıııvelV
PARAF YAYINLARI
