KAVRAYALIM
Test
EKOSİSTEMLERDE MADDE VE ENERJİ AKIŞI
Doğal bir kara ekosistemindeki beşin piramidinde
birinci trofik düzeyde yer alan canlılar İçin,
. Işık enerjisini kullanarak karbondioksit ve sudan
organik beşin sentezleyebilirler.
Diğer trofik düzeylerde yer alan canlıları öldükten
sonra ayrıştırarak toprağa karışmasını sağlarlar.
İkinci trafik düzeydeki canlılara besin kaynağı olur-
III.
ifadelerinden hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
D) ive II
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) ııve III
2.
3.
4.
Aynı yaşama onamında bulunan bazı canlılar ve ara-
larındaki beslenme ilişkisi aşağıda şematize edilmiş-
tir.
Bu canlılarla İlgili yapılan açıklamalardan hangi-
si doğrudur?
Bir türe veya çeşitli türlerden olu-
Şan bir canlı topluluğuna ait
Şayan organizmaların belirli bir
zaman diliminde sahip olduğu
kütleye biyokütle (biyomas) de-
nir. Ekosistemde üreticilerden tü-
keticilere doğru gidildikçe biyo-
kütle azalır.
Biyokütle piramidi
Besin piramitlerindeki beslenme
basamaklarında bulunan canlıla-
nn toplam ağırlığına o basama-
ğın biyokütJeşİ denir,
A)
B)
C)
D)
E)
Şekildeki hayvanların bazıları ototrof bazıları he-
terotrof beslenir.
Aslan, hepçil (kanşık) beslenme biçimine sahip ol-
duğundan biyolojik birikimden en çok etkilenen
canlıdır.
Keçi, kartal ve tilki aynı trafik düzeyi işgal eden
canlılardır.
Tavşan sayısında ortaya çıkan beklenmedik bir
azalma tilki ve kurdu etkilerken diğer canlıları et-
kilemez.
Beslenme özelliği sayesinde madde ve enerji akı-
şının doğal bir parçası olmak, bir ekosistemdeki
her canlı türü İçin ortak Özelliktir.
Kuru kütle
1,5 g/m2
11 g/m2
37 g/m2
g'm2
Üçüncül
tüketici ler
İkincil
tüketiciler
3İrincil
tüketiciler
ÜRETİCİLER
Bir besin piramidinde her bir trafik düzeyden diğeri-
ne enerji aktarımı sırasında yaklaşık %90' lık bir kayıp
olmaktadır.
Bu kaybın ortaya çıkması;
. holozoik beslenme biçimine sahip tüketicilerin
beslenme yoluyla aldıkları bazı maddeleri sindi-
remeyip dışkılama İle atması,
. besinlerdeki enerjinin bir kısmının ISI enerjisi Ola-
rak ortama yayılması İle biyokütleye dahil edile-
memeşi,
III.
canlıların ortamdan aldıkları toksik maddeleri me-
tabolizmalannda değişime uğratamamaları nede
niyle Özellikle yağ dokuda biriktirmeleri,
bir trafik düzeydeki canlının birey kütlesinin dai-
ma bir önceki trafik düzeyden daha büyük olma-
durumlarının hangileri İle açıklanabilir?
q II ve III
Aynı ekosistemde yaşayan İki canlının;
I. etçil olması,
II. kromozom sayısının aynı olması,
III. çiftleştiklerinde kışır olmayan yavrular meydana
getirmesi
özelliklerinden hangilerine sahip olması, bu iki
canlının aynı popülasyonda yer aldığını gösterir?
A) Yalnız I
D)lvelll
B) yaınız II
C) yanız III
D) livelV
E) ı, II velil
E) II ve III
PARAF YAYINLARI
Bir beslenme basamağında bu-
lunan canlılar, ağırlıklarıyla oran-
samağın en büyük olduğu ve
yukan doğru her bir basamağın
küçüldüğü görülür,
Bu durum, beslenme basamak-
lan arasında taşınan madde ve
enerjinin büyük bir kısmının üst
basamağa aktarılamamasından
kaynaklanır.
Kural olarak beşin piramidinde
yukan doğru çıkıldıkça toplam
biyokütle azalır
Bu durum, doğal ekosistemlerde
say 1 g-
nın sınırlı olmasına neden olur.
243
