KAVRAYALIM
Test
DİFÜZYON, OSMOZ VE AKTİF TAŞIMA
X maddesine ait bazı özellikler aşağıda verilmiştir:
Suda çözünebilir.
Küçük yapılı organik bir bileşiktir.
Hücre içi ya da dokular arası sıvıda bulunabilir.
X maddesi bakımından farklı derişimlerdeki İki çözel
ti, aralarında seçici geçirgen bir zar bulunacak şekil-
de uygun bir deney kabına alınmış ve bir süre beklen-
miştir. Bu sırada deney ortamlarında karşılıklı madde
geçişleri olduğu tespit edilmiştir. Bu durum aşağıda-
3.
Hücrelerde gerçekleşen pasif taşıma Olayları İle İl-
III.
ki gibi özetlenebilir.
X derişimi
nispeten yüksek
lan sulu çözel
Küçük moleküllerin çok yoğun Oldukları ortamdan
az yoğun Oldukları ortama doğru hücre zarından
geçişi olaylarını İçerir.
Taşma İçin gerekli enerji, moleküllerin kendi kine-
tik enerjilerinden sağlanır.
Moleküllerin hareketinde zarda bulunan tostolipit
tabakası ya da protein kanalları aracılık yapabilir.
Genellikle madde geçişinin gerçekleştiği İki orta
mın yoğunluğu birbirine ne kadar yakınsa mad
de geçişi o kadar kolay ve hızlı olur.
X derişimi
nispeten düşük
Olan sulu çözelti
açıklamalarının hangileri doğru verilmiştir?
A) ive II
C) III veıv
E) l, Illve IV
Kolaylaştırılmış Difüzyon
Su ve suda çözünen bazı mad-
delerin hücre zarındaki protein
yapılı Özel taşıyıcılar üzerinden
veya proteinlerin oluşturduğu
kanallardan geçmesine kolay-
laştınlmş difüzyon denir.
Kanal proteinleri belirli bir mole•
küle Özgü Olsa da taşınacak rno•
leküle bağlanarak şeklini değiş-
tirmez. Zann bir ucundan öteki
ucuna uzanan boru şeklindeki
yapılardır,
Taşıyıcı proteinler, taşıyacakları
moleküle bağlanır.
Kanal proteinleri İle taşınan mo•
leküllerİn derişimi arttıkça dilüz•
yon hızları da artar.
Buna göre, X maddesi ve deney ortamında 1 ve 2
numaralı yönlerde gerçekleşecek madde geçiş-
leri ile ilgili,
I. X'in 1 numaralı yönde hareketine bağlı olarak bir
süre sonra iki çözeltinin X derişimi eşitlenebilir.
II. 2 numaralı yönde osmoz ile su hareketi gerçekle-
şebilir.
III. Küçük yapılı maddelerin zardan hareketi her za-
man hipertonik ortamdan hipotonik ortama doğ-
rudur.
IV. X maddesi karbonhidrat ya da protein yapı taşı
olabilir.
ifadelerinden hangileri söylenebilir?
D) l, II ve III
Taşınacak
molekül
Taşınacak
molekül
C
C
2.
A) I ve II
D) III velV
İnşan vücudunda;
I. oksijen,
II. karbondioksit,
III. glikoz,
IV. şu
B) ive III
q II ve III
E) l, II velv
4.
moleküllerinin hangilerinin hareketi her zaman pa-
şif geçiş yöntemleri ile gerçekleşir?
Hücre içindeki şuyun hücre zanna yaptığı başınca tur-
gor basıncı denir.
Turgor basıncı bitkilerde;
I. yapraklarda bulunan gözeneklerin (stoma) açılıp
kapanması,
II. küstüm otuna dokunulduğunda yapraklarının ka-
panma hareketi,
III. otsu bitkilerde dikliğin sağlanması,
IV. kök hücrelerinde emme kuvvetini Oluşturarak top
raktan mineral alınması
olaylarının hangilerinde etkili Olur?
A) Yalnız IV
D) l, llvelV
c) ıııveıv
E) ı, ıııve ıv
A) ive II
D) l, II ve III
B) ıve ıv
C) II ve III
E) II, III ve ıv
PARAF YAYINLARI
67
