KAVRAYALIM
Test
ÇOK ALELLİLİK
Bir kuş popülasyonunda gaga şeklinin oluşumunda
görevli genin üç farklı aleli bulunurken, tüy renginin
belirlenmesinde etkili genin dört farklı aleli bulunmak-
tadır.
Gaga şeklinden sorumlu aleller arasındaki baskınlık
sırası Gı G2 şeklindedir. Tüy rengini belirleyen
aleller arasında ise eş baskınlık etkileşimi bulunmakta
olup aleller arası ilişki Ti T 2 T 3 T 4 şeklindedir.
Bu İki karakter İçin kuş popülasyonunda Oluşabi-
lecek fenotip ve genotİp çeşidi sayışı İle İlgili aşa-
ğ1dakİ eşleştirmelerin hangisi doğrudur?
2.
3.
4.
insanlarda ABO kan grubu karakteri İle İlgili,
. Üç alel tarafından kontrol edildiğinden çok alelli-
lik İçin örnek Oluşturur.
Bu karakter İçin bir popülasyonda 6 çeşit genotip
görülmesi Olasıdır.
III.
Heterozigot genotip çeşitlerinin her biri farklı bir
fenotipe karşılık gelmektedir.
IV.
Ortaya çıkması beklenen fenotip çeşidi sayısı, ka-
rakter üzerinde etkili alel çeşidi sayısından fazla-
açıklamalarından hangileri doğrudur?
Fenotip çeşidi
20
15
9
6
30
Genotip çeşidi
60
36
15
9
60
A) ive II
B) II ve IV
C) III ve IV
D) l, II ve III
E) ı, II, ıııveıv
B)
C)
D)
inşan vücut hücrelerinde bulunan kromozomlarla
İlgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru
A) Olgun bir sinir hücresindeki alel sayısı kromozom
sayısından fazladır.
B) Go evresinde bulunan hücrelerde homolog kro-
mozom çiftleri bulunmaz.
C) Heterozigot karakterler için bu karakterlere aitgen•
leri taşıyan lokuslarda bir kromozomun karşılıklı
bölgelerinde farklı genetik şifre bulunur.
D) Çok alellilik gösteren karakterler için bir kromo-
zom çiftinde iki farklı alel bulunabilir.
E) Eş baskınlık gösteren karakterler için bir kromo-
zomun karşılıklı lokuslarındaki her bir alel fenotip•
te etkisini gösterir.
Bir memeli hayvan türü ile ilgili aşağıdaki bilgiler ve-
rİImİştİr.
2n — 24 kromozomludur.
Post rengi oluşumunda üç farklı alel görev yap-
maktadır.
Metabolik süreçlerde görevli protein molekülü çe-
şidi sayısı kromozom sayısından daha fazladır.
Bu veriler, aşağıdaki genellemelerden hangisinin
söylenmesi için yeterli
A)
B)
C)
D)
E)
12 çift homolog kromozomu bulunan diploit bir
türdür.
Post rengi için bir bireyde en fazla iki alel buluna-
bilir.
Bağlı genler bulundurur.
Post rengi bakımından en fazla üç farklı fenotip
görülebilir.
Hücrelerindeki otozom sayısı gonozom sayısın-
dan fazladır.
PARAF YAYINLARI
çok Alellilik
Bir karakteri oluşturan alel gen
çeşidinin İkiden fazla olmasına
çok alellİlİk denir,
İnsanlarda ABO kan grubunun,
tavşanlarda kürk renginin, mey-
ve sineğinde göz renginin kalı-
tımında İkiden lazla alel gen rol
oynadığı İçin çok kaldım gÖ•
rülür.
Örneğin insanlarda ABO kan gru-
bu sisteminde üç alel rol oynar,
Tavşanlarda kürk rengi kalıtımın-
dan sorumlu aleller dört tanedir.
Alel sayısına bağlı olarak bazı du-
rumların hesaplanması aşağıdaki
gibidir.
Alel sayısı n İse;
Homozigot genotip sayısı —n
Genotip çeşidi n(n + 1)/2
Heterozigot genotip çeşidi sayı-
Çok alellİlİk gösteren kalıtm
da fenotip çeşidi sayısı, alel
sayısı ile eş baskınlık sayısı-
nın toplamına eşittir.
Belirli bir Özelliğin kalıtımın-
dan sorumlu çok sayıda alel
bulunmasına rağmen normal
bir bireyde bu alellerden sa-
dece iki tanesi bulunur.
213
