Katılar üzerlerine yapılan basınç kuwetini aynen iletirler, an-
cak basıncı aynen iletmek zorunda değildir.
dir. Pi .AI
Al A2 olduğundan Pİ P2 Olur.
Özel bazı kristaller Üzerine basınç uygulandığında küçük bir
elektriksel protansiyel fark Oluşur. Buna piezo-elektrik olay de-
nir. Bu sayede bazı basınç Ölçer cihazlar, ağırlık ölçerler yapı-
lir. Ultrason cihazı da piezo-elektrik olayla çalışır.
Örne
Kesik koni biçimindeki içi dolu türdeş cisim I konumunda iken ta-
banına yaptığı basınç P, basınç kuweti F dir.
Cisim ters çevrilerek II konumuna getirilirse, P ve F değerle-
ri nasıl değişir?
Çözü
Cismi ters çevirmekle G değişmez ama taban alanı A anar. Basınç
— Olduğu İçin P azalır. F G olduğundan G değişmediği için F
de değişmez.
Bazı yük kamyonlarının yedek tekerlekleri vardır. Bu tekerlek-
ler kamyonda yük yokken yerden kaldırılır, yük dolu iken in-
dirilir, Bunun nedeni diğer tekerlere düşen basıncı azaltmak
İçindir.
Traktörlerin arka tekerleği çok büyüktür, bu da basıncın az 01-
maşını sağlar. Bu sayede çamurlu yollarda batmadan ilerler.
Karlı yollarda araçların tekerine zincir takılır. Bu sayede kar
üzerine yapılan basınç artar ve araç kaymadan yola tutunur.
Örne
İçi dolu dikdörtgenler prizması
biçimindeki cismin tabanına
yaptığı basınç Pİ, eğik olarak
kesilerek 2 ve 3 parçalarına ay-
nidlğında herbirinin basıncı Si-
rasıyla P2 ve P3 Oluyor.
Buna göre; P ı, P P3 arasın-
daki ilişki nedir?
Çöz "
2
3
Kesilmeden Önce Pl hdg ile bulunabilir. Cisim kesilince 2 nu-
maralı parçanın tabanına yapüğı basınç hdg den daha büyüktür.
Çünkü tabanından yukarıya doğru genişlemektedir. 3 numaralı
parçanın tabanına yaptığı basınç hdg den küçük olur, çünkü ta-
banından yukarıya doğru daralmaktadır.
Sonuçta P2 Pİ P olur.
2. Sıvıların Basıncı
Sıvılar ağırlıklarının etkisi İle temas
ettikleri her yüzeye basınç uygular-
lar. Sıvıların basıncı derinliğe (h), sı-
vının Özkütlesine (d) ve yer çekimi
ivmesine (g) bağlıdır. Sıvı basıncı;
ile bulunur.
d
Sıvıluın basıncı kabın şekline ve taban alanına bağlı değildir.
Birbirine karışmayan dl , d2 Özkütleli
sıvıların kabın tabanında oluşturduğu
toplam SIVI basıncı;
dir.
hl
