33 kat
20 g
Çözüm
24 2 m
2 kat
2Y
2 kat
12g
XY2
13g
26 g
Kat küçük olan tam tepkimeye girer, diğeri artar. Her ikisi de 2 kat
tepkimeye girer.
26 gram bileşik Oluşur, 14 gram X tepkimeye girer ve 6 gram X
Örne
X ve Y elementlerinin kütlece birleşme oranı — —'tür.
Eşit kütlelerde X ve Y maddelerinin tepkimesinden 44 gram
bileşik oluştuğuna göre, başlangıçtaki karışım kaç gramdır?
3. KATLI ORANLAR KANUNU (J. DALTON)
İki element birden fazla bileşik oluşturuyorsa, birinci elementin
sabit miktarıyla birleşen ikinci elementin kütleleri arasında belirli
bir oran vardır. Buna Katlı Oranlar Kanunu adı verilir.
CO —CO için O atomları arasındaki katlı oran —'dir.
H20 — H202 için O atomları arasındaki katlı oran —'din
S02 — SOS için O atomları arasındaki katlı oran —'tür.
DİKKAT,
Çözü
x
4 kat
28 g
4 kat
Y
16g
_+ Bileşik
lig
4 kat
44 g
Eşit kütlede derse başlangıç kütleleri her zaman büyük olana
re alınır.
Başlangıçta 28 er gram X ve Y vardır. Toplam 56 gram madde var-
Örne
XY2 bileşiğinde elementlerin kütlece birleşme oranı; — 3
Buna göre 44 g XY2 bileşiği elde etmek İçin X ve Y den en az
kaçar gram alınmalıdır?
Basit formülleri aynı olan bileşik çifti arasında katlı oran
aranmaz Katlı oran 1 çıkmamalıdır. Örneğin N02 ve N204
bileşikleri arasında katlı oran yoktur.
Aynı tür atomlardan oluşmayan bileşik çiftleri arasında kat-
11 oran aranmaz. Orneğin NO ve CO bileşikleri arasında
katlı oran yoktur.
ikiden fazla türde element içeren bileşik çiftleri arasında
katlı oran aranmaz. Örneğin H2S03 ve H2S04 bileşikleri
arasında katlı oran yoktur.
Örne
X ve Y elementlerinden oluşan iki farklı bileşikten, l. bileşikte 12
gram X ile 18 gram Y birleşmektedir. II. bileşikte ise 16 gram X ile
12 gram Y birleşmektedir.
II. bileşiğin formülü X2Y ise, I. bileşiğin formülü nedir?
Çözü
Öncelikle tabloyu oluşturalım.
Çözü
x
12g
alınmalı
x
12
II. 16
12gx
16gx
16m
-4
18
m
18 g Y —Şn
4 kat
4 kat
XY
4 kat
44 g
3
2
XY olur.
12n
3
18
2
32 g
alınmalı