Kasılma Sırasında Gerçekleşen Olaylar
Çizgili kasın kasılmasını kontrol eden motor nöronların akson uçları çizgili
kaslar ile sinaps yapar,
Motor nöronun getirdiği impulş akson ucuna ulaşınca;
DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ
Örnek Soru
Bir iskelet kaşında gerçekleşen;
2.
3.
4,
5.
6.
7.
8.
9.
Akson ucuna Ca+2 geçişi başlar ve akson ucundan asetilkolin ekzoşitoz İle
salgılanır.
Asetilkolin kas hücresindeki reseptörlere bağlanarak kas hücresi zarının
Na+ geçişi ile depolarizaşyonu başlatarak elektriksel bir değişime neden
Olur ve aksiyon potansiyeli Oluşur.
Akson potansiyeli kas hücresinde kas lifi boyunca yayılma gösterir.
Böylece kaş hücresinin sarkoplazmik retikulumunda (SR) depo edilen Ca•2
iyonları sitozolde serbest kalarak aktin ve miyozin ipliklerinin arasına salınır.
Ca*2 iyonları, aktin iplikleri üzerinde bulunan özel proteinlere (troponin)
bağlanarak miyozinin aktine bağlanma bölgesini açar,
Miyozin üzerinde ATP'nin hidrolizi miyozinin yüksek enerjili konuma geç-
meşini sağlar. Böylece miyozin aktine çapraz köprü oluşumu ile bağlanarak
aktin - miyozin (aktomİy0zİn) kompleksini Oluşturur, Açığa çıkan enerji aktin
ipliklerini, sarkomerin merkezine doğru hareket ettirir.
Miyozin ipliği her bağlanma ve bırakmayla hareket için AT P'ye ihtiyaç
duyar.
Motor nöron girdileri dürdüğü zaman kaş hücreleri gevşer.
Gevşeme için aktomiyozin kompleksinin kırılması için ortamda ATP bulun-
maşı şarttır, Böylece aktini tutan miyozin başlar bir sonraki kasılma için
hazır hale gelmiş Olur.
III.
IV.
V.
kas hücresinin endoplazmik (sarko-
plazmik) retikulumdan iyonlarının
serbest kalması,
miyozin ile aktin filamentlerinin A TP
kullanılarak birbiri üzerinde kayması,
kaş hücresinde oluşan depolarizaşyo-
nun kas hücresi zarı boyunca yayıl-
Ca" iyonunun aktin filamentine bağ-
lanmaşıyla miyozinin aktine bağlanma
bölgelerinin açılması,
motor uç plaklarındaki nöronlardan
sinaptik boşluğa asetilkolin salınması
10. Kasılmanın tamamlanmasından sonra sarkoplazmadaki Ca•2 iyonları sar-
koplazmik retikulumların Çine aktif taşıma İle taşınır,
11. Ca+2 İyonları sitozölden SR İçine pompalanınca düzenleyici proteinler akti-
ne bağlanarak miyozin bağlanma bölgelerini kapatır.
12. Aktinlerin eski yerlerine çekilmesi ile kasın gevşemesi tamamlanır.
13. Ca+2 iyonları SR içinde birikir ve bir sonraki aksiyon potansiyeline cevap
verrnek Çin depolar hazırlanmış olur.
Motor nöron
Motor uç plak
Çizgili kas
Asetilkolin
Reseptör
Sinaptik boşluk
Miyofibril
Çizgili kasta aksiyon potansiyelini oluşturan kimyasal süreç
olaylarının doğru sırası aşağıdakilerin
(ÖSYM)
hangisinde verilmiştir?
A) ı-IV -ııı-v-ıı
B) II -V-l-lll -ıv
C) III-V-I-II -IV
D) V- 11-1-IV-III
E) V- ııı-ı ıv II
Çözüm: Verilen olaylar E seçeneğindeki gibi
bir sıralama İle gerçekleşir.
Cevap E
Not al...
95
