Karışımların Özkütlesi
Maddeler, saf maddeler ve karışımlar olarak ikiye
ayrılır. Karışımlar iki ya da daha fazla maddenin bir
araya gelmeleriyle oluşur. Çorbalar, toprak, atmosfer
birer karışımdır.
Saf sıvılar karışım oluş-
turabileceği gibi birbirine
karışmadan da aynı kap-
ta bulunabilir. Ömeğin,
su - zeytinyağı karışmaz.
Özkütlesi büyük olan su
kabın tabanında bulunur.
örnek - 20
Saf X, Y, Z sıvılarının kütle - hacim grafiği ile bu sıvılar-
dan oluşturulan karışımın kütle - hacim grafiği şekildeki
gibi verilmiştir.
Kütle
x
Karışım
h
h
Zeytinyağı
su
z
Buna göre grafikteki karışımı
Hacim
özkütle değeri,
Karışabilen sıvıların özkütlesi karışma giren sıvı öz
kütleleri arasında bir değer alır. Karışımın özkütlesi,
Özkütlesi büyük olan sıvının özkütlesinden kü-
çük, özkütlesi küçük olan sıvının özkütlesinden
büyük olur.
Karışımın özkütlesi, hacimce fazla karıştırılan sı-
vıya daha yakındır.
Hacmi VI, özkütlesi dl olan sıvı ile hacmi V2 öz-
kütlesi d2 olan sıvı homojen olarak karışımının
özkütlesi (dK),
VI » V2 ise dl e yakın
V23 VI ise d? ye yakın
VI 1/2 ise iki özkütlenin aritmetik ortası olan de-
ğere eşittir.
Bu değer dkarışım
ile bulunabilir.
2
Günlük Hayatta Özkütle
Homojen olmayan karışımlarda özkütlesi büyük olan
madde kabın tabanında bulunur. Bu özellikten yarar-
lanarak kum, çakıl içerisindeki altın ayrılır. Saman
- buğday karışımı rüzgârdan farklı etkilenerek ayrı
yerlere düşerler.
Karışımının özkütlesinden kuyumculukta, porselen
yapımında, ebru sanatında ve daha birçok alanda
yararlanılır.
Kuyumculukta, altın kırıntılarını diğer madde kırın-
t'larından ayırmak için ve altının ayarı (saflık oram)
için özkütle farkı kullanılır.
Porselende kalitesi, su geçirmezliği ve darbelere da-
yanaklıllğl özkütlesi ile belirlenir. Hastahane labora-
tuvarlarında kullanılır. Ebru sanatında adı verilen
malzeme olup boyaların su üzerinde durmasını sağ-
lar. Boyaya bir yüzey gerilimi ve esneklik sağlayan
öd özkütlesi önemlidir.
var:
Madde ve Ozellikleri
III.
XveZ
X, Y ve Z
sıvılarının hangileri karışımı ile elde edilebilir?
A) Yal
B) Yalnız I
ivelll
örnek -21
C) Yalnız III
E) ı, II ve
2
Eşit sıcaklıktaki özkütleleri dK, dL, dM sıvıları büyük bir
kaba; önce K, sonra L sonra da M dökülüyor. Oluşan
' türdeş karışımın özkütlesinin hacime bağlı grafiği şekil-
deki gibi oluyor.
Özkütle
Hacim
Buna göre, eklenen sıvıların kütleleri olan mK,
mM arasındaki büyüklük ilişki nasıldır?
B) mu mı_ n-IK
C) mL mK
T YT FİZİK VİDEO ANLATIM FASİKÜLLERİ
