Karışımlar
2. Zayıf Etkileşimler ve Çözünme
Maddelerin birbiri içinde çözünmesi için benzer molekül içi kuvvetler içermesi gerekir.
Polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünürler.
Yani "Benzer, benzeri çözer”.
Polar moleküller Su içerisinde çözünürken dipol—dipol etkileşimleri oluşur.
HCI, HBr, CH3Cl, H2S04 gibi bileşikler suyla dipol-dipol etkileşimi oluşturarak çözünürler.
Bileşiğin yapısında F, O veya N atomu varsa bu tür bileşikler suyla hidrojen bağları oluş-
turarak çözünür.
C2H50H (etil alkol), CH30H (metil alkol), C6H1206 (glikoz), NH3 (amonyak), (CH3)20
(dimetil eter) ve CH3COOH (asetik asit) gibi bileşikler suyla hidrojen bağı oluşturarak
çözünürler.
Apolar moleküller apolar molekül içerisinde çözünürken indüklenmiş dipol—indüklenmiş
dipd (London) etkileşimleri geçerlidir.
CC14 ile C3H8, C02 ile C6H6 bir biri içerisinde London kuvveti oluşturarak çözünürler.
iyonik bağlı bileşikler polar molekül içerisinde çözünürken iyon-dipol etkileşimi geçerlidir.
NaCl, MgBQ, K2S04 gibi bileşikler suyla Fyon-dipol etkileşimi oluşturarak çözünürler,
Çözücü ve çözünen tanecikleri arasındaki etkileşimler aşağıdaki gibi özetlenebilir.
polar maddelere,
HX'li bileşikler (HO, HBr ...J
J
yapısında üç tür atom bu-
J
lu»ıduran bileşikler (CH30H,
c,H120)
Merkez atomunun üzerinde
ortoklûnmam,'ş elektron İçe-
ren bileşikler (4420, NH3
örnek verilebilir.
Apolor m addelere,
J
J
J
X2'li moleküller (Ha, CIZ,
Brz...)
BeX 'li bileşikler (BeH2,
BeC12...)
CXI* 'lü bileşikler (CHq,
ccn...)
Merkez atomunun üzerinde
ortaklonmam,'ş elektron
İçermeyen bileşikler (102,
BH3, 04...)
Çözünen
Apolar (12)
Poıar (Hl)
iyon (KN03)
13 -ÖRNEK
l. HCOOH-H20
II. BQ-CC14
III. Nacı-H20
Çözücü
Apolar (CCI,)
Poıar (HP)
Polar (H20)
Etkileşim Türü
Landon kuvvetleri
Dipol-dipol etkileşimleri
İyon—dipol etkileşimleri
6- ÖNV
Örnek verilebilir.
Yukarıda verilen madde çifflerinden hangilerinin birbirini
içerisinde çözünmesi beklenir?
Glikoz (C6H1206) katısının,
ı. CCL
II. C2H50H
yukarıdaki maddelerden hangilerinde çözünmesi beklenmez?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) Yalnız III
C) ive III
A) Yalnız I
D) I ve III
B) Yalnız II
58
91 g;
Orbital Yayınları - Ders Anlatım Modülleri
E) II ve III
v
3
