Karbon Ayak İzi
Her inşan ulaşm, ısınma, elektrik
tüketimi ya da şatın aldığı ürün-
lefle atmosfere karbondioksit ve-
rilmesine neden olur.
Fosil yakıtları kullandığımızda at-
mosfere C02 salınır. Kullandığı-
n1Z çeşitli tüketim malzemelerinin
üretim aşamalarında da atmos•
fere C02 bırakılır.
Bu ve benzeri etkinlikler sonu-
cunda atmosfere salınan C02'İn
tamamı her bireyin karbon ayak
izini oluşturur,
Ekolojik Ayak İzi
Günlük yaşantımız sürecinde
kullandığımız kaynakların, ener-
jinin, ham maddenin üretilmesi
ve oluşturduğumuz atıkların et-
kişiz hale getirilmesi için gerek-
li kara ve deniz alanına ekolojik
ayak izi denir.
Bir mğrafi bölgenin
doğal kaynaklan üretme gücüne
biyolojik kapasite adı verilir,
Bir bölgenin biyolojik kapasitesi
ekolojik ayak izine göre yüksek
olursa, o bölgenin kendini yeni-
leme kapasitesi de yüksek olur.
Su Ayak İzi
Bireyin veya toplumun harcadı-
ğ' malların ve hizmetlerin elde
edilmesi için kullanılan veya üre-
ticinin hizmetve mal üretimi Çin
kullandığı toplam temiz su kay-
naklannın miktarı toplumun
ya bireyin şu ayak İzini meyda•
na getirir.
Yeşil su ayak izi: Bir malın üreti-
minde kullanılan toplam yağmur
suyu miktarını İfade eder,
Mavisu ayak izi: Bir malın üreti-
mi için gerekli olan yüzey ve yer
altı tatlı su kaynaklarının toplam
hacmine denir,
Gri su ayak izi: Su kirliliğinin yok
edilmesi ya da azaltılması için
kullanılan tatlı su miktarıra denir.
254
Test
l- Z II- X III-Y
PEKİŞTİRELİM
EKOSİSTEM EKOLOJİSİ VE GÜNCEL ÇEVRE SORUNLARI
4.
5.
Aşağıdaki şekilde bir kara ekosistemindeki canlı grup-
lannın biyokütle piramidi gösterilmiştir.
Üçüncül tüketiciler
İkincil tüketiciler
Birincil tüketiciler
Üreticiler
Canlı gruplan;
I. biyolojik birikim,
II. birey sayısı,
III. enerji kaybı
değişimlerinden hangilerine göre bu piramitteki
gibi dizilim gösterebilir?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) Yalnız II
E)
C) iveli
l, II ve III
6.
7.
Ekosistemlerde canlılann yer aldığı organizasyon ba-
samaklanndan bazıları aşağıda verilmiştir.
I. Komünite
II. Biyom
III. popülasyon
Bu kategorilere ait örnekler ise aşağıdaki gibidir.
X : Anadoludaki çam ormanları
Y : Balıkesir Kaz Dağları'ndaki canlılar
Z: Ömerli Barajı'ndaki aynalı sazan balıkları
Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde, ekosis-
temlerdeki organizasyon basamağı ile ona ait ör-
nek doğru eşleştirilmiştir?
-Y III- Z
-Z III -Y
-X III • z
-z ııı.x
E)
III.
IV.
Oglena gibi bazı bir hücreli organizmalar ışığın etki-
siyle kendi besinini sentezler. Işık yokluğunda ise dış
ortamdan besinini hazır olarak alabilir.
Buna göre, Öglena İçin,
I. Fotosentez yaparak inorganik bileşiklerden orga-
nik bileşik sentezler.
Hem ototrof hem de heterotrof beslenme özelliği-
ne sahiptir.
İnorganik bileşik gereksinimini hücre metaboliz-
III.
ması ile karşılar.
yorumlarından hangileri yapılabilir?
Kemoototrot bakteri
Bozayı
istiridye mantarı
Eğrelti otu
Ekosistemin biyotik elemanlarından Olan yukarıda-
ki canlı örneklerinde aşağıdaki özelliklerden han-
gisi ortak olarak gözlenir?
A) Yalnız I
D) ive III
A)
B)
C)
D)
E)
B) Yalnız II
C) iveli
E) l, II veııı
3-0
İnorganik maddelerden organik beşin sentezleme
Hücrelerinde kendine özgü molekül üretebilme
İnorganik maddeleri oksitleme
Hem üretici hem de tüketiciler ile beslenebilme
Hücrelerinde çift zarlı organel bulundurma
7-8
PARAF YAYINLARI
