Karaciğer
z- Karaciğer, deriden sonra vücudun en büyük organıdır ve yaklaşık 1 kg
ağırlığındadır.
Endokrin ve ekzokrin salgıları nedeniyle karma bez özelliği taşır.
Sindirim enzimi üretmez, ancak safra salgılayarak sindirime yardımcı
olur.
Görevleri:
Safra üreterek yağların mekanik sindirimine katkıda bulunur ve yağda
çözünen vitaminlerin emilimini kolaylaştırır.
Fazla glikozu glikojen şeklinde depolar ve ihtiyaç durumunda tekrar gli-
koza dönüştürerek kan şekerini dengeler.
Karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasını düzenler; kolesterol ve li-
poprotein sentezler.
Bazı mineralleri ve yağda çözünen vitaminleri depolar.
Alkol, ilaç ve toksik maddelerin zararlı etkilerini yok eder, hidrojen perok-
siti katalaz enzimiyle su ve oksijene dönüştürür.
Albümin, fibrinojen ve protrombin gibi kan proteinlerini üretir ve dolaşıma
verır.
Kupfer hücreleri ile yaşlanmış alyuvarları parçalar ve bağışıklık sistemi-
ne destek sağlar.
Hemoglobin yıkımı sonucu oluşan bilirubini safra ile vücuttan uzaklaş-
tırır.
Amonyağı üreye dönüştürerek zararsız hâle getirir.
Kırmızı kemik iliğinde alyuvar üretimini uyaran eritropoietin hormonu sal-
gılar.
Anne kamında alyuvar üretiminde önemli bir rol oynar.
Karaciğer toplardamarı
ÇÖZELİM
Yeterli safra üretemeyen veya safra kanalı (ko-
ledok) tıkanan bir kişi İle İlgili olarak,
I. Kilo alır.
II. Dışkıda yağ görülebilir.
III. Bağırsakta yaşayan bakteri florası bozulabi-
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) I ve III
B) Yalnız II
C) ivell
E) II ve III
Sağ lop
Safra
kesesi
Safra Kesesi
Sol lop
Karaciğer atardamarı
Kapı
Koledok
toplardamarı
kanalı
Safra yağların mekanik sindirimini sağlar, dolayı-
sıyla safra eksikliği yağların sindiriminin ve emi-
liminin azalmasına neden olur. Bu da kişinin kilo
kaybetmesine yol açabilir. Safra eksikliği nede-
niyle sindirilmeyen yağlar dışkıya karışabilir. Bu
durum steatore (yağlı dışkı) olarak bilinir. Safranın
antibakteriyel etkisi, bağırsaktaki bakteri üremesi-
ni kontrol altında tutar. Safra eksikliği veya kanal
tıkanıklığı, bağırsak florasında bozulmaya yol aça-
bilir.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
SICAK BÖLGE
Karaciğere hem atar hem de toplardamar
ile kan girişi olur.
SIRA SENDE - B
Aşağıdakilerden hangisi karaciğerin temel gö-
revlerinden biri değildir?
Kaslı bir yapı olup, karaciğerden gelen safrayı depolama ve konsantre
hâle getirme görevini üstlenir.
Safra; su, sodyum bikarbonat, safra tuzları, kolesterol ve bilirubin gibi
bileşenlerden oluşur.
Safra kesesinde depolanan safra, koledok kanalıyla onikiparmak bağır-
sağındaki vater kabarcığına salgılanır.
Yağların mekanik sindirimini gerçekleştirir.
Mideden gelen asidik kimusun pH'ınl düzenler.
Yağda çözünen vitaminlerin (A, D, E, K) ve yağın yapı taşlarının emili-
mine yardımcı olur.
İnce bağırsakta bakteri üremesini ve kokuşmayı engeller.
Safra pigmentleri dışkıya karakteristik rengini kazandırır.
51
A)
B)
C)
D)
E)
Kanda bulunan fazla glikozu glikojen olarak
depolamak
Kandaki zararlı maddeleri ve ilaçları detoksifi-
ye etmek
Safra salgılayarak yağların sindirimini kolay-
laştırmak
İnsülin hormonu üreterek kan şekerini düzen-
lemek
Kanın pıhtılaşmasını sağlayan bazı proteinle-
rin üretimini sağlamak
