4./jnite / DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ
Örnek Sorular
Kıkırdak doku ile ilgili,
A.
III.
Kemik doku ile beraber iskelet sistemimi-
zi oluşturur.
Hücrelerine kondrosit, ara maddesine
kondrin denir.
Hücreleri arasında bol miktarda kılcal da-
mar bulunur.
ifadelerinden hangileri doğru dçğjJdjr?
A) Yalnız II
B) Yalnız III C) I ve II
D) ı velil
E) II ve III
İnsanlar konuşma, yazma, yürüme ve yüzme gibi etkinliklerini iskelet ve iskelet-
lerine bağlı olan kasları ile gerçekleştirirler. Başka bir ifadeyle insanlarda destek
ve hareket için iskelet ve kas sistemleri beraber görev yapar.
İSKELET SİSTEMİ
İnsanlarda iskelet sistemi kemik ve kıkırdak dokudan oluşur.
KIKIRDAK DOKU
Kıkırdak doku hücreler ve hücreler arası maddelerden oluşur. Kıkırdak dokuda
yer alan hücrelere kondrosit, ara maddesine ise kondrin adı verilir.
Kıkırdak hücrelerinin salgıladığı ara madde, büyük ölçüde kondroitin sülfat ve
proteinden oluşmuştur. Ara madde içinde protein yapılı olan kollajen ve elastik
lifler bulunur. Kondrositler yuvarlak veya oval şekilli büyük çekirdekli hücreler
olup kapsülle çevrilidir. Kapsülün içinde bir veya birkaç tane kondrosit hücresi
bulunabilir.
Kondrin
Kapsül
Kondrosit
2.
3.
Kıkırdak doku ile ilgili aşağıdaki ifadelerden
hangisi doğru değildir?
A) Hücreleri kapsüller ile çevrilidir.
B) Farklılaşarak kemik dokuya dönüşür.
C) Hücreleri düzenli dizilmiş olup ara madde
içermez.
D) Hiyalin, fibröz ve elastik gibi çeşitleri bulu-
nur.
E) Hücreleri mitozla bölünebilir.
Kıkırdak doku çeşitleri ve bulundukları ya-
pılar ile ilgili,
I. fibröz kıkırdak — kaburga uçları,
II. elastik kıkırdak — kulak kepçesi,
III, hiyalin kıkırdak
uzun kemiklerin
eklem yüzeyi
yukarıdaki eşleştirmelerden hangileri doğ-
rudur?
A) Yalnız II
B) Yalnız III C) ı ve II
6
Kıkırdak doku
Kıkırdak doku, kıkırdak zarı dışında kan damarı içermez. Kondrositler bu
zardaki damarlardan difüzyonla beslenirler. Atık maddeler aynı yoldan uzaklaştırılır.
Sporcu sakatlanmalarında kıkırdak dokunun yavaş iyileşmesinin nede-
ni, hücreleri arasında damar bulunmamasıdır.
•
II.
D) ı ve III
E) II ve III
Kıkırdak doku hiyalin kıkırdak, elastik kıkırdak ve fibröz kıkırdak olmak üzere
üçe ayrılır.
Hiyalin Kıkırdak : İnsanların embriyo dönemindeki iskeleti hiyalin kıkırdaktan
yapılmıştır. Gelişim sürecinde hiyalin kıkırdak kemik dokuya dönüşür. Fakat
ergin bireylerin, kaburga uçları ve oynar eklemlerdeki kemiklerin eklem
yüzeylerinde hiyalin kıkırdak varlığını devam ettirir.
Elastik Kıkırdak : Bükülebilir yapıda olup kulak kepçesi gibi kısımlarda bulunur.
Fibröz Kıkırdak : Basınç ve çekmeye karş dayanıklı olup omurların arasındaki
esnek diskleri oluşturur.
KEMİK DOKU
Embriyonik dönemin başlangıcında iskelet kıkırdak yapılıdır. Gelişimin ikinci
ayından itibaren kemikleşme başlar ve kemik doku oluşur. Kemik dokunun ol-
dukça katı olan ara maddesi içinde osteosit adı verilen kemik hücreleri bulunur.
72
