/7./Jnite [BİTKİLERDE HAREKET
(2017 - LYS)
19.
20.
21.
Örnek Sorular
Bitkilerdeki yönelim hareketleri ile aşağıda
yapılan eşleştirmelerden hangisi doğru
A) Hidrotropizma Köklerin suya yönelmesi
B) Fototropizma Gövdenin Işığa yönelmesi
C) Haptotropizma Sarmaşığın bir desteğe
sarılması
D) Geotropizma Kökün yer çekimi doğrultu-
şunda büyümesi
E) Travmatropizma Kökün gübreye doğru
yönelmesi
Aşağıdaki bitki hareketlerinden hangisi,
uyarının yönüne bağlı olmadan turgor ba-
sıncındaki değişimle gerçekleşir?
A) Kökün yara yönünün tersine yönelmesi
B) Bitki köklerinin, kendisi için yararlı olan or-
ganik ve inorganik maddelerin bulunduğu -a
bölgeye doğru büyümesi
C) Asma bitkisinin bir başka bitkiye sarılması
D) Küstüm otu bitkisine dokununca yaprakla-
rının kapanması
E) Kökün suya doğru yönelmesi
Nasti hareketleri ile ilgili,
I. Uyarının yönüne bağlı olarak gerçekleşir.
II. Tepki turgor basıncındaki değişiklikler
sonucu verilir.
III. Bitkilerin sadece büyüyen ve uzayan ki-
sımlarında görülür.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) Yalnız III C) I ve II
e. Hidrotropizma
Bitki köklerinin suya doğru yönelim göstermesi hidrotropizma olarak adlandı-
rılır.
f. Travmatropizma
Bitki organlarının yaralanma nedeniyle gösterdikleri yönelme hareketlerine
travmatropizma denir. Daha çok bitki köklerinde görülür.
Büyümekte olan bir fasulye kökü bir taşa çarpıp yaralandığında, kök taşa zıt
yönde büyür ve taştan uzaklaşır.
2. Nasti Hareketleri
Bitkilerin uyarının yönüne bağlı olmaksızın gerçekleştirdikleri hareketlere nasti
denir.
Nasti hareketleri uyarının yönüne bağlı olmadığı için tropizmada olduğu gibi
pozitif veya negatif yönde gerçekleşmez.
Nasti hareketleri bitkinin turgor basıncında meydana gelen ani deği-
şimlere göre gerçekleşir.
Nasti hareketlerine neden olan uyaranlar ISI, Işık ve sarsılma gibi dış çevre fak-
törleridir.
I. Sismonasti
Bitkide dokunma ile meydana gelen turgor değişimleri sonucu ortaya çıkan
hareketlere sismonasti denir. Aşağıda bu olaya ait bazı örnekler verilmiştir.
• Küstüm otu (Mimosa piduca) bitkisinin yapraklarına dokunulduğunda, yap-
rakları sarkar ve yaprakçıkları katlanarak kapanır.
• Böcekçil bitkilerin böceğin dokunması ile yapraklarını kapatması.
Küstüm otu yapraklarının Küstüm otu yapraklarının
Böcekçil bitkiler böceği
uyarılmamış durumu
2. Fotonasti
dokunma veya sarsıntı gibi
sismonasti ile yakalar.
bir etki ile uyarılmış durumu
Dl ve III
c
E) il ve III
18
Nasti, Işığın etkisiyle meydana geliyorsa fotonasti olarak adlandırılır. Aşağıda
bu duruma ait bazı örnekler verilmiştir.
• Akşamsefası çiçeklerinin gündüzleri kapanıp, geceleri açılması.
• Bitkilerde gaz alış verişi ve terlemeyi sağlayan stomaların gündüzleri açılıp,
geceleri kapanması.
• Sarmaşık bitkisine ait çiçeklerin gündüzleri açılıp, geceleri kapanması.
16
uf! 340
17
B
