8./jmte / SOLUNUM SİSTEMİ
28.
29.
30.
Örnek Sorular
Astım hastalığında,
I. solunum yollarında salgılanan mukus mik-
II, solunum sistemine ait kanalların çapları,
III. soluk alış veriş hızı
niceliklerinden hangilerinin artması bekle-
nir?
A) Yalnız II
B) Yalnız III C) ı ve II
D) ı ve III
E) II ve III
Solunum sisteminde görülen,
I. amfizem,
II. zatürre,
III. karbonmonoksit zehirlenmesi,
IV. tüberküloz
rahatsızlıklarından hangileri patojenik orga- ¯
nizmaların etkisi ile oluşur?
A)lveıı
B)lveııı
C) II ve III
E) III ve ıv
Solunum sistemi rahatsızlıkları ile ilgili aşa-
ğldaki eşleştirmelerden hangisi doğru
ğildir?
A) Amfizem
azalması
— Gaz değişim yüzey alanının
B) Karbonmonoksit zehirlenmesi — Hemog-
lobinin oksijene olan ilgisinin artması
C) Zatürre — Akciğerlerin sıvı ile dolması so-
nucu gaz alış verişinin zorlaşması
D) Verem — Gazların alveollerdeki difüzyon
hızının azalması
E) Astm — Solunum yollarının içindeki mu-
kus miktarının artması
B
26
Solunum Sistemi Hastalıkları
Bronşit, astım, amfizem, KOAH, zatürre, tüberküloz ve CO zehirlenmesi solu-
num sisteminde görülen hastalıklardır.
Bronşların iç yüzünde bulunan mukozanın iltihaplanması sonucu bronşit hasta-
lığı oluşur. Bu hastalığa sahip bireylerde ateşin yükselmesi, halsizlik, öksürük ve
mukus salgısında artış gibi belirtiler ortaya çıkar. Sigara içen kişilerde görülme
oranı daha fazladır. Gribal enfeksiyonlar sırasında akut bronşit gelişebilir. Tedavi
edilmemesi durumunda ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.
Bronşlarda görülen bir diğer rahatsızlık astımdır. Nefes darlığı olarak da adlan-
dırılan astım, solunum yollarında bulunan yabancı maddelere karş gelişen bir
alerji durumudur. Bunun sonucunda solunum yollarındaki hücrelerin salgıladığı
mukus miktarı artar ve bronşları doldurur. Ayrıca bu borucukların duvarındaki
düz kaslar kasılır. Bu değişimler hava yollarının çaplarının daralmasına neden
olur. Astımlı bireyler nefes alıp vermede zorluk çekerler.
Amfizem, bronşçuklara bağlı olan alveol keseciklerini birbirinden ayıran duvar-
ların yıkılması sonucu oluşan bir hastalıktır. Bunun sonucunda akciğerlerdeki
gaz değişim yüzey alanı azalır. Ayrıca, alveol duvarlarının elastik özelliğinin azal-
maşı ve alveollerin çevresindeki kılcal damar miktarının azalması gibi sonuçlar
ortaya çıkar. Bu hastalığa sahip kişiler nefes alıp verirken zorlanırlar. Sigara içme
ve uzun süre kirli hava solumanın amfizem hastalığının ortaya çıkmasında ve
ilerlemesinde etkili olduğu düşünülmektedir.
Bronşit, astım ve amfizem gibi rahatsızlıklar sonucu akciğerlerdeki hava boru-
cukları daralır ve KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) olarak adlandırılan
bir hastalık oluşur. Bu hastalığa sahip bireyler nefes alıp vermede sorunlar ya-
şarlar. Tedavi edilmezse ölüme neden olabilir.
Zatürre (pnömani), genel olarak akciğerlerin Streptococcus pneumania adı ve-
rilen bir bakteri tarafından enfekte etmesi sonucu oluşur. Alveollerin enfeksiyonu
ve iltihaplanması sonucunda akciğerlerde sıvı ve kan toplanmasına neden olur.
En önemli belirtileri üşüme, öksürük, ateş ve soluk alıp vermenin zorlaşması.
Tüberküloz (Verem), Mycobacterium tuberculosis türü bir bakterinin akciğerleri
enfekte etmesi sonucu oluşur. Genellikle kalabalık, havasız ortamlarda yaşayan
ve bağışıklık sorunu olan insanlarda görülür. Öksürme yoluyla hastalık bir birey-
den diğerine bulaşır. Veremde akciğerlerin elastikliğinin azalması ve solunum
yüzeylerinin kalınlaşması gibi nedenlerden dolayı solunum gazlarının difüzyon
hızı azalır,
Karbonmonoksitin (CO), hemoglobine olan ilgisi oksijen gazına göre daha
fazladır. Eğer ortamdaki CO bulunursa hemoglobine bağlanır. Bu durumda do-
kulara taşınan 02 miktarı azalır ve hücreler canlılıklarını kaybederler. Şofben
ve kömür zehirlenmeleri ortamdaki CO miktarının artmasından kaynaklanır. Bu
durumlarda zehirlenen kişi hemen temiz havaya çıkarılmalı ve saf oksijen solu-
tulmalıdır. 02 oranının yüksek olduğu ortamlarda, hemoglobin CO'dan ayrılıp
02'ye bağlanır.
Dış basıncın hızla azalması vurgunla neden olur. Örneğin denizin derinliklerinde
bir süre kalan birey, hızlı bir biçimde yüzeye çıkarsa kanında sıvı olarak bulunan
azot gaz haline geçer ve damarlarının içinde hava kabarcıklarına dönüşür. Bu
kabarcıkların damarları tıkaması felç ve ölüm gibi olaylarla sonuçlanır.
25
28
B
D
27
30
B
158
