Örnek Soruyu Değiştir

/5./jmte / FOTOSENTEZ Örnek Sorular Ototrof bir canlı için, İnorganik maddeleri organik maddelere çevirir. II. Ökaryot hücre yapısındadır. III. Güneş enerjisini kullanarak besin üretir. yargılarından hangileri kesin olarak doğru- dur? A) Yalnız I B) Yalnız ll C) Yalnız III İnorganik maddeleri kullanarak ihtiyaç duydukları organik maddeleri sentezle- yen canlılara ototroflar (üreticiler) denir. Ototrof canlılar fotoototrof ve kemo- ototrof olmak üzere ikiye ayrılır. Güneş enerjisi ve klorofil yardımıyla inorganik maddelerden organik madde üretilmesine fotosentez denir. A. FOTOSENTEZİN BULUNUŞU Joseph Priestley (1773 — 1804) bitkilerin kirlenen havayı temizlediğini bulmuş- tur. Günümüzde fotosentez hakkındaki bilgilerimizle bu durumu "bitkilerin ha- vaya oksijen verdiği" şeklinde yorumlayabiliriz. Aşağıda bitkilerin aydınlık or- tamda oksijen ürettiğini kanıtlayan bir deney verilmiştir. D) ive II E) II ve III Aydınlık ortamdaki hava geçirmeyen cam bir fanusa konulan yanan bir mum, cam fanustaki oksijen tükenince söner. Aydınlık ortamdaki hava geçirmeyen cam bir fanusa, yanan bir mum bir bitki ile beraber ko- nulduğunda yanmaya devam eder. Çünkü bitki fotosentez sonucu ürettiği oksijeni havaya verir. 2. 3. Deney düzeneğindeki mumun daha uzun süre yanabilmesi için cam fanusa, I. yanan ikinci bir mumun konulması, II. bir bitkinin konulması, III. oksijenli solunum yapan heterotrof bak- terilerin konulması uygulamalarından hangileri yapılmalıdır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II E) II ve III Aşağıdaki bilim adamlarından hangisinin fotosentez ile ilgili bir çalışması yoktur? Jan Ingenhousz (1730 — 1799) Priestley'in ulaştığı bu bilgiyi doğrulamış ve bu olayda Işığın görev yaptığını keşfetmiştir. 1804 yılında İsviçreli Nicolas Theadore De Saussure fotosentezde suyun kul- lanıldığını kontrollü deneyler ile ispatlamış ve fotosentezin günümüzde bilinen denklemini ortaya koymuştur. Işık enerjisi 6C02 + 121-120 C6H1206 + 602 + 6H20 Klorofil 1883 yılında Alman Theodor Wilhelm Engelmann, fotosentez hızının Işığın dal- ga boyuna göre değiştiğini keşfetmiştir. Engelmann'ın yaptığı deneyler konu- nun ilerleyen kısımlarında detaylı olarak incelenecektir. 1930 yılında Cornelis Bernardus Van Niel, fotosentez sırasında oluşan oksijenin karbondioksitten değil, sudan geldiğini ileri sürmüştür. Niel'in hipotezi 1937'de Robert Hill tarafından ağır oksijen izotopu kullanılarak kanıtlanmıştır. Hill, bitkiye normal karbondioksit ve ağır oksijen içeren su ve- rildiğinde, ağır oksijenin moleküler oksijen olarak açığa çıktığını göstermiştir. Böylece fotosentezde üretilen oksijenin sudan geldiği anlaşılmıştır. Aşağıda Niel'in yaptığı çalışmalardan esinlenerek hazırlanmış bir deney düzeneği veril- miştir. Fotosentezde açığa çıkan oksijen C02'den değil sudan gelmiştir. HİPOTEZ YÖNTEM Bitkilere izotop işaretli su ve işaretlenmemiş C02 verilmiştir. BULGULARI Açığa çıkan oksijen işaretlidir. Deney I Deney 2 H20, c • Bitkilere izotop işaretli C02 ve işaretlenmemiş şu verilmiştir. A) B) C) D) E) Robert Hill Jan Ingenhousz Joseph Priestley Theodor Engelmann Gregor Mendel -y Açığa çıkan oksijen 02 işaretlenmemiştir. Fotosentezde üretilen 02'nin kaynağı sudur. SONUÇ 286