/5./jmte / FOTOSENTEZ
20.
21.
22.
17
Örnek Sorular
Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinde,
I. fotofosforilasyon,
II. substrat düzeyinde fosforilasyon,
III. oksidatif fosforilasyon
yöntemlerinden hangileri ile ATP sentezle-
nir?
A) Yalnız I
B) Yalnızıı C) ı ve II
D) ive III
E) II ve III
Fotosentezin Işığa bağımlı tepkimelerinde,
l. suyun parçalanması,
II. klorofilin yükseltgenmesi,
III. ETS'de elektron aktarımı
olaylarından hangileri gerçekleşir?
A) Yalnız II
C) ı ve III
D) II ve III
Bir bitki hücresine ait olan,
I, mitokondri,
II. ribozom,
III. golgi cisimciği,
IV. kloroplast
organellerinden hangilerinde ATP sentaz
enzimi bulunur?
B) ive III
D) II ve III
Korofflden ayrılan uyarılmış elektronlar ETS aracılığı ile alıcı durumundaki klo-
rofil molekülüne aktarılırken taşıdığı enerjinin büyük bir kısmını kaybederek ilk
haline döner.
Kaybedilen bu enerji ile kemiozmotik hipoteze göre ATP sentezi gerçekleşir. ATP
üretimi şık enerjisi yardımıyla gerçekleştiğinden bu Olaya fotofosforilasyon denir.
Yükseltgenen ilk klorofil molekülünün elektron ihtiyacını karşılamak amacıyla,
su molekülü bir enzim tarafından ayrıştırılarak iki elektron, iki proton (H+) ve bir
oksijen atomunu oluşturur.
Suyun parçalanması ile açığa çıkan hidrojenler, NADPH molekülünün oluşu-
munda kullanılırken, oksijen atmosfere verilir.
Işığa bağımlı tepkimelerde, Calvin döngüsünde kullanılmak üzere ATP
ve NADPH üretilir. Yan ürün olarak da 02 açığa çıkar.
Işığa bağımlı tepkimelerde ATP üretimi (fotofosforilasyon) kemiozmotik hipo-
teze göre gerçekleşir.
Bu yöntemle ATP sentezi için gerekli olan fotosistemler, elekton taşıma sistemi
(ETS) ve ATP sentaz enzimi tilakoit zara gömülü olarak bulunur.
Bu olayın gerçekleşmesi için öncelikli olarak tilakoit boşluktaki proton (H+) de-
rişiminin artması gerekir. Bu artış iki farklı şekilde gerçekleşir.
• Tilakoit boşlukta suyun ayrışması sonucu proton (H+) miktarı artar.
• Fotosistem İl'den ayrılan elektronların fotosistem 1'e aktarımı sırasında bir
miktar enerji açığa çıkar. Bu enerji yardımıyla stroma sıvısında bulunan pro-
tonlar (H+), ETS brimleri aracılığı ile tilakoit boşluğa pompalanır.
Bu iki olay sonucunda tilakoit boşluktaki proton (H+) derişimi artar (PH değeri
düşer). Bu protonlar derişimlerinin yüksek olduğu tilakoit boşluktan ATP sen-
taz enzimi aracılığı ile stromaya aktarılırken ATP sentezlenir.
Bu olaya fotofosforilasyon, zarın iki tarafındaki yoğunluğuna bağlı olarak
ATP sentezlenmesine kemiozmozis denir.
STROMA
(düşük derişimi)
Sitokrom
Fotosistem I
Fotoşistem II kompleksi Işık
Işık
iLAKOiT BOŞLUK
(yüksek derişimi)
Tilakoit
STROMA
(düşük H+ derişimi)
pq
redüktaz
NADP+ +
NADPH
Calvin
döngüsü
ATP
C
-y
B
Işığa bağımlı tepkimeler ve kemiozmoz
18
19
292