/5./jmte / FOTOSENTEZ
34.
35.
36.
30
Örnek Sorular
Bir bitkiye oksijeni işaretli su ve karbonu işaret-
li karbon dioksit verilerek fotosentez yapması
sağlanmıştır.
Bu bitkinin fotosentezle ürettiği,
l. amino asitin karbon,
II. glikozun oksijen,
III. suyun hidrojen
atomlarından hangilerinin işaretli olması
beklenir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II C) Yalnız III
D)lveıı
E) II ve III
F. FOTOSENTEZİN HIZINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Klorofil taşıyan bir hücrenin birim zamanda kullandığı C02 veya ürettiği 02 mik-
tarı fotosentez hızını gösterir.
Fotosentezin hızı, fotosenteze etki eden faktörlerden oranı en düşük olana göre
belirlenir. Buna minimum yasası denir.
Fotosentezin hızını etkileyen faktörler çevresel ve genetik olmak üzere ikiye ayrılır.
A. Genetik Faktörler
I. Kloroplast sayısı: Yapraktaki kloroplast miktarı arttıkça fotosentez hızı da artar.
2. Yaprak yapısı ve sayısı: Bitkilerde yaprak genişliği arttıkça birim zamanda so-
ğurulan güneş Işığı miktarı da artar. Bu nedenle fotosentez hızlanır.
3. Stoma sayısı: Stoma sayısı arttıkça bitkinin atmosferden aldığı C02 miktarı artar
ve fotosentez hızlanır.
4. Kütikula kalınlığı: Kütikula kalınlığının artması bitki hücrelerine ulaşan güneş
Işığı miktarının azalmasına neden olur. Böylece fotosentez tepkimeleri yavaşlar.
5. Enzim miktarı: Fotosentez tepkimeleri enzimlerin denetiminde gerçekleşir. Bu
nedenle fotosentezde görev yapan enzimlerin miktarı fotosentezin hızını etkiler.
Aşağıdakilerden hangisi fotosentezin hızına
etki eden genetik faktörlerden biri değildir?
B. Çevresel Faktörler
1. C02 miktarı:
Fotosentezin hızı
A)
B)
C)
D)
E)
Kütikula kalınlığı
Yaprağın yüzey alanı
Stoma sayısı
Işığın dalga boyu
Enzim miktarı
002 fotosentezin Işıktan bağımsız tepkime-
lerinin başlaması için gereklidir. C02 miktarı
arttığında fotosentezin hızı belirli bir değere
kadar artar. Sonra da sabit kalır.
0,005
0,034
(302
miktarı (%)
Cam
fanus
Aydınlık ortamda bulunan yukandaki deney
düzeneğinde,
II.
III.
cam fanusun alüminyum folyo ile kaplan-
maşı,
musluk açılarak fanusa bir miktar C02
püskürtülmesi,
fanusun içine C02'yi tutan bir molekül
olan KOH kristallerinin konulması
işlemlerinden hangilerinin uygulanması fo-
tosentez olayını QJvmş_qz etkiler?
A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III
D) II ve III
E) ı, il ve III
Fotosentezin gerçekleştiği bir ortama potasyum hidroksit (KOH) veya
kalsiyum hidroksit gibi C02 tutucular eklenirse ortamdaki C02 miktarı
azalır ve fotosentez yavaşlar.
2. Işık Şiddeti:
Fotosentezin hızı
Işık enerjisi almayan klorofilli bir hücre fo-
tosentez yapamaz. Işık, fotosentezin Işığa
bağımlı tepkimelerinde ATP ve NADPH'ın
sentezinde kullanılır. Işığın şiddeti arttığında
fotosentez hızı belirli bir değere kadar artar
sonra sabit kalır.
Işık
şiddeti
3. Işığın Dalga Boyu:
Bitkiler sadece görünür Işıkta (380 nm - 750 nm) fotosentez yapabilir. Bunun
nedeni klorofil pigmentinin sadece görünür Işığı soğurabilmesidir.
Işığın dalga boyu ile fotosentezin hızı arasındaki ilişki Alman botanikçi Theodor
Engelmann tarafından yapılan bir deneyle gösterilmiştir.
Engelmann, ışığı prizmadan geçirerek elde ettiği farklı dalga boylarındaki ışın-
ları ipliksi bir alg üzerine düşürmüştür. Algdeki fotosentez hızını ölçmek için
deney kabına sadece oksijenli solunum yapabilen bir bakteri türü koymuştur.
A
-y
296
31
E
32
B
33
