/5./jmte / FOTOSENTEZ
39.
Örnek Sorular
Aşağıdaki grafikte bir domates bitkisinin foto-
sentezi için gerekli olan mineral madde miktarı
ile topraktan aldığı mineral madde miktarları
gösterilmiştir.
Miktar
N Mg K
[2] : Topraktan alınan
: Fotosentez için gereken
Buna göre minimum kuralı
için geçerli olur?
Mineraller
hangi
minarel
Ortamdaki suyun artışı fotosentez hızını artırır. Fakat belirli bir değerin üzerine
çıkan su fotosentez hızını etkilemez.
6. Ortamın pHjsi:
Işıktan bağımsız tepkimelerden enzimler görev yaptığında PH fotosentezin hl-
zını etkiler.
Z Minareller:
Fe, Mg, Ca, K, P, N ve S gibi mineraller fotosentez için gereklidir. Örneğin Mg
klorofilin; Fe ise ETS elemanı olan ferrodoksinin yapısına katılır. Bu nedenle
bitkilerin fotosentez hızı dolayısıyla büyüme hızı, bitkinin bulunduğu topraktaki
minerallerden oranı en az olana göre belirlenir (Minimum kuralı).
Aşağıda azot (N), fosfor (P) ve potasyum (K) minerallerinin miktarının sembolik
olarak gösterildiği a, b ve c şemalarında minimum kuralına göre bitkinin büyü-
me başarısı gösterilmiştir.
40.
41.
Fotosentez tepkimeleri sırasında aşağıdaki
olaylardan hangisi en son gerçekleşir?
N
p
K
(b)
p
A)
B)
C)
D)
E)
ATP üretimi
Klorofilin yükseltgenmesi
NADP'nin indirgenmesi
Oksijen üretimi
C02 kullanımı
K
(c)
(a)
Bu şemada bitkinin
büyüme başarısını,
miktarı en az olan
fosfor besin elementi
belirler.
Bu şemada bitkinin
büyüme başarısını,
miktarı en az olan
potasyum besin
elementi belirler.
Bu şemada, bitki büyümesini
sınırlandıran miktarda besin
elementi yoktur.
Aşağıdaki grafiklerde X ve Y faktörlerinin foto-
sentez hızına etki gösterilmiştir.
Fotosentezin
hızı
x
Fotosentezin
hızı
Buna göre, X ve Y faktörleri aşağıdakiler-
den hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
37
298
x
Ortarn pH'si
Sıcaklık
Işığın dalga
boyu
Sıcaklık
Işığın dalga
c
-y
Sıcaklık
Işık şiddeti
Su miktarı
Işığın dalga
boyu
Işık şiddeti
38
G. TARIMSAL ÜRÜN MİKTARINI ARTIRMADA FOTOSENTEZİN
ETKİSİ
İnsan nüfusunun hızla artmasına rağmen tarım yapılabilecek alan miktarı sınır-
Ildır. Hızla artan inşan nüfusunun besin ihtiyacını karşılayabilmek amacıyla var
olan tarım alanlarının daha iyi değerlendirilmesi gerekmektedir.
Günümüzde uygulanan karbondioksit zenginleştirme ve yapay ışıklandırma
gibi uygulamalar ile belirli bir alandan alınan ürün miktarı artırılabilmektedir.
Ortamdaki C02 miktarı fotosentez hızını etkileyen en önemli faktörlerden biri-
dir. Bu nedenle farklı yöntemlerle ortamdaki C02 miktarını artırmak hem bitki
gelişimi hızlandırılır hem de alınan ürün miktarını artırır. Aşağıda bu amaca yö-
nelik seralarda yapılan bazı uygulamalar verilmiştir :
Seralarda organik gübre kullanımı ortamdaki C02 miktarını artırır. Organik
gübrelerin topraktaki mikroorganizmalar tarafından parçalanması sonucun-
da sera havasındaki C02 oranı artar.
Sera içinde bütan, propan gazı ve parafin yakılması ile de C02 oranı artırıla-
bilir. Ancak bu süreçte açığa çıkan kükürt ve sıcaklık artışı bitkiler için zararlı
olabilir.
