Örnek Soruyu Değiştir

JIVAN EDEBİYATI NAZIM TURLERI Nazım türü, şiirlerin konu bakımından adlandırılmasını ifade eder. Nazım şekli, şiirin biçimsel özelliklerini, Ölçü, kafiye dü- zeni, nazım birimi gibi yapı unsurlarını; nazım türü ise şiirin konusu ve içeriği ile ilgili özelliklerini ifade etmek için kullanı- lan kavramlardır. Divan şiirinde kunanılan başlıca nazım türle- ri şunlardır. TEVHİT Allah'ın birliğini ve yüceliğini anlatan şiirlerdir. Genellikle ka- Side nazım şekliyle yazılır. MÜNACAT Allah'a edilen duaları, yalvarma ve yakarışları İfade eden şiir- lerdir. Genellikle kaside nazm şekliyle yazılır. -j Süslü neşrin önernli temsilcilerinden Olan Sinan Paşa'nın 15 , yüzyılda kaleme aldığı Tazarruname, bu türün bilinen örnek- Iorindendir. NAAT Peygamberi övmek için yazılan şiirlerdir. Hz. Muhammed'in çeşitli vasıfları, mucizeleri anlatılır. —j Geneüikle kaside nazım şekliyle yazılır. —j FuzûÎnin kaleme aldığı Su Kasidesi. en ünlü naat Örneklerin- den biridir. MERSİYE Divan edebiyatmda Ölüm temalı şiirlerdir. Birinin Ölümü üzeri- ne duyulan üzüntü ve acıyı dile getirmek İçin yazılır. Genellikle terkbibent, terciibent ve kaside nazım biçimleriyle yazılır. —j Baki'nin KanûnÎ Mersiyesi ünlü bir mersiye Örneğidir. Halk edebiyatındaki karşılığı ağıt, İslamiyet Öncesi sözlü ede- biyattaki karşılığı sagudur. METHİYE Özellikle din ya da devlet büyüklerini övmek için yazılan şiir- lerdir. Genellikle kaside nazım şekliyle yazılır. HİCVİYE —j Birili hicvetmek, yermek, eleştirmek amacıyla yazılan şiirlerdir. Hicviyeleriyle tanınan divan şairi, NefTdİr. Bu türün halk edebiyatındaki karşılığına taşlama, Batı edebi- yatındakine satirik şiir, modern edebiyattakine İse yergi denir. FAHRİYE —j Divan edebiyatında şairlerin kendilerini övmek için yazdıkları şiirlerdir. Şairler, fahriyelerde şiirlerini ve şairliklerini överler. Neti hicvi yeleri ile olduğu kadar fahriyeleriyle de tanınmıştır. DİVAN ŞİİRİNDE AKIMLAR / EĞİLİMLER —j Divan şiirinde Batı edebiyatında Olduğu gibi realizrn, roman- tizm benzeri ve bir dönemi bütünüyle etkisi altına alan akım- tara rastlanmaz, Ancak dönem dönem, sınırlı sayıdaki sanat- ÇİYİ etkilemiş bazı eğilimlere rastlamak mümkündür, Bu şiir eğilimlerinin/akımlarının başlıcaları şunlardır: ı. TÜRKİ.İ BASİT -J Basit Türkçe anlamına gelin Sade bir Türkçe İle ve mümkün olduğunca az yabancı sözcükle şiir yazma anlayışıdır. —j ArapçaveFarsça kelimelerin yoğun olarak kullanıldığı 16, yüz- yılda otlaya çıkan Türkî-i Basit akımı Edirneli Nazmi, Tatavlalı Mahremi, Aydınlı Visali gibi sanatçılar tarafından temsil edil- miştir. -j Bu hareket, dönemin önemli ve güçlü sanatçıları tarafından kabul görmediğinden Önemli ve uzun süreli bir etki uyandıra- mamıştır. 2. SEBKİHİNDî Hindistan'a seyahat eden İranlı şairlerin başlattığı Sebkihindî, *Hint tarzı", "Hint üslubu" anlamına gelmektedir. Bu akım, 17. yüzyılda divan şiirinde başlayan, karmaşık maz- munlara, hayal oyunlarına, güç anlaşılır benzetmelere daya- nan süslü bir anlatım tarzıdır, Çağrışım ve hayal gücünün Ön planda olduğu şebkİhİndİ an- layışnda kalıplaşmış benzetme ve mazmunlar pek kullanılmu, 17. yüzyılda Naifi, Neşâfi, Nef7 gibi şairler bu akımdan etkilen- mişlerdir. En önemli ve ünlü temsilcisi 18, yüzyıl divan şairi şeyh Galip'tir. 3. MAHALLİLEŞME AKIMI —j Divan edebiyatında en etkili akım olan mahallîleşme; ulusal özelliklerin, yerel kültürün, toplumsal hayatın, gerçek olayla- rın şiire yansıtılması, dilde sadeleşme ve yerli nazım şekilleri- ni kullanmaya yönelme olarak ifade edilebilir.