iVUFLffS ve YERLEŞİME
Yaşlı nüfus:
— 65 ve üştü yaş grubunu oluşturur.
— Bu yaş grubu da üretken olmayıp tüketici nüfus İçinde yer alır.
— Ortalama ömrün uzun Olduğu gelişmiş ülkelerde yaşlı nüfLE oram
fazladır.
— Geri kalmış ve gelişmekte Olan ülkelerde Ölüm oranı yüksek ortalama
ömrün kısa olması nedeniyle yaşlı nüfus oranı azdır.
Nüfus Yaş Piramitleri
Nüfusun yaş dağılımı, nüfus yaş piramitleriyle gösterilir. Nüfus yaş pira-
mitlerinde, belli yaş aralıkları yatay çubuk grafiklerle gösterilir. Grafiğh sağ
tarafı kadın. sol tarafı ise erkek nüfusu gösterir.
Nüfus yaş piramitleri bir ülkenin;
— gelişmişlik düzeyi,
— nüfus artış hızı,
doğum oranı,
— ortalama Ömür
gibi birçok Özelliğiyle İlgili fikir verebilir.
ORNEK SORU:
Doğum oranı azakn ülkelerde genç nüfus
oram azıma eğilimi gösterir.
Buna göre, aşağıda nüfusun yaş grup-
larma göre dağılımı verilen ülkelerden
hangisinde, okul çağındaki nüfusun ar-
üş hızının son yıllarda azaldığı İleri sü-
rü12bi1ir?
Nüı:us YEFEEŞî:îE
Gelişmiş ülkelerde;
— Doğum oram az Olduğu İçin genç nüüs oram azdır. Bu ülkelerde 0-14
yaş grubu toplam nüfusun %20'sinden azcür.
— Nüüş tabanı dardır.
— Sağhk tüzrnetlerİnİn gelişmesi ve beslenme olanaklarının İyi Olması
nedeniyle Ölüm oram az, ortalama yaşam süresi fazladır (75-80 yıl).
— az Olması nedeniyle, yetişkin nüfus (%60-70) ve yaşlı
nüh.lş oram (%10-15) hzladır.
— agun oranınm lazla olması ve tüketici nüfusun az
olması ülkenin gelişmelerine katkı sağlar.
— Dedografik yatırımlar azdır (Grafik-3. 4.5.7).
86 2 0 c 2
GraIlk.7: Kanada hm nülüs yaş piramidi
Geri kalmış ve gelişmekte Olan ülkelerde;
— orm hzla Olduğu İçin genç nüfus oranı fazladır 40-50).
— NüÂ.ıs piramidhin tabam geniştir.
— Beslenme koşullarının İyi olmaması ve sağlık hizmetlerinin yeteri kadar
gelişmemesi nedeniyle Ölüm orm yüksektir.
— Ortalama yıldır.
— Wişkh 50-55) ve yaşlı (% 5) nüüş oram gelişmiş ülkelere göre
— yaünrnlar fazladır (Grafik-6, 8).
ÖRNEK SORU:
0 24 B
e 10 '2
A)
B)
D)
65
15
6420246
Grafik.3: Doğum ve
Ölüm oram düşük,
Olgun ve yaşlı
nüfusun fazla Olduğu
65
15
86420246
Grafik4: Olgun ve
nüfusun fazla,
son yıllarda doğum
8
E)
GrafiWer incelendiğinde B seçeneğinde
nüfusun yaş gruplama göre dağılımı ve-
çilen ülkede 10-14 ve 5-9 yaş arasmdaki
genç nüfus orammn 0-4 yaş arası nüfus
oranından daha fazla olduğu gömlûr. Bu
durum bu ülkede okul çağandaki nüfusun
artış hızının son yıllar" aaldlğmı gösterir.
YANIT: 3
û/keler (İsveç)
65
15
8642024
Grafik-5: Doğum
oranının hızla
düştüğü ülkeler
(Japonya)
6
8
oranınm arttığı ülkeler
(ABD)
65
15
864202468
Grafik-6.• Doğum ve Ölüm
aram yüksek ülkeler, genç
nüfus ORmmn fazla olduğu
ülkeler (İran ve Meksika gibi)
779
741.
rkek
14
t 3-14
12 • 20
02 • 6
ŞĞdın
e 12
Grafik-8: Nijerya'nm nüfus yaş piramidi
Coğrafya I -2 Konu Afflafrm/' / Som Bankay
0 2 6 10
11
Nüfus yaş gruplarına göre dağılışl son
20 yılda l. grafikten II. grafiğe gelen bir
ülkeyle İlgili aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
A) Ortalama yaşam süresi uzamıştır.
B) Genç nüfus oram azalmıştır.
C) Nüfus artış hm düşmüştür.
D) Okur yazar nüfus oram azalmıştır.
E) Çalışma çağındaki nüfus oram artmıştır.
ÇÖZÜM:
Nüfus yaş piramitlerinde, nüfusun yaş
gruplarına göre dağılımı gösterilir. Nüfus
yaş piramitlerinden okuryazar nüfus ora-
myla İlgili bir bilgi elde edilemez.
YANIT: D
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı / Soru Bankası
