19. İstanbul'daki ilk kahvehanenin 1554 yılında Tahtakale'de açıldığı
bilinmektedir. Kahvehanelerin açılmasıyla birlikte bu mekânların
etrafında yeni bir sosyal yaşam meydana gelmiştir. Müslüman
erkek nüfus için ilk kez cami yakınlarında namaz vaktini bekle-
yen kişilerin zaman geçirmeleri için ortaya çıkan kahvehaneler,
giderek kendine özgü bir işleve kavuşmuştur. XVI. yy.ın sonları-
na kadar İstanbul'daki yaşama alanı mesken, cami, tekke, hav-
ra, kilise, çarşılarla sınırlı iken kahvehanelerin yaygınlaşmasıyla
sosyal hayat renklenmiş; çeşitlenmiştir. Kahvehaneler, hiçbir
devirde sadece bir şeyler içilip geçilen yerler olmamış; satranç,
tavla, dama, piket, domino, bezik ve türlü kâğıt oyunları, genç-
ler arasında yüzük ve tuğra oyunları oynanan; günlük, siyasi,
edebî sohbetler edilen, mahallelinin birbiriyle buluştuğu yerler
olmuş. Zamanla da örgütlü eğlencenin satın alındığı, meddah,
Karagöz ve kuklacıların da eksik olmadığı kamuya açık işlet-
meler hâline gelmiştir. İstanbul'da kahvehanelerin açılmasıyla
Osmanlı toplum yapısındaki farklılık kahvehanelere de yansımış
ve farklı kahvehane türleri ortaya çıkmıştır.
Bu parçadan kahvehanelerle ilgili olarak
I. Sosyal yaşam üzerinde etkili olduğu
II. Farklı dinden insanların buluşma yeri olduğu
III. Sanatsal etkinliklerin yapıldığı
ifadelerinden hangileri çıkarılamaz?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) II ve III
21 —22. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
Fotoğrafçılıkta yetenek, önemli bir unsurdur ama yeterli değildir.
Bu alanda ilerlemek için işine tutkuyla bağlanmak, zirve isim-
lerin fotoğraflarını izlemek ve incelemek gerekir. Fotoğrafçılığın
vardığı son nokta hakkında bilgi sahibi olmak, en yeni araç
ve gereçleri kullanmak şarttır. Objektifin, makinenin iyi olanı
zor şartlarda kolaylık sağlayabilir ama yeterli değildir. Teknik
olanaklar tek başına yetmez, çok okumak da bir zorunluluktur.
Sadece fotoğraf üzerine değil her konuda okumaları, deyim
yerindeyse heybelerinin dolu olması da bir zorunluluktur fotoğ-
rafçı olmak isteyen kişilerin. Fotoğraf çekiminde önemli olan
konuyu algılamak, konunun farkında olmak, hızla seçip ayıklama
yapmak; bir objeyi bilinen tanımıyla yürek ve göz düzleminde fo-
toğrafa dönüştürmek çok önemlidir. Mekânlar onları her yönden
sarmalamışsa o mekânlarda fotoğrafın nerede olduğunu hızla
tespit etmeleri gerekir. Sonsuz seçenekler arasından fotoğraf
olacak anı ve kareyi seçip tespit etmek için o anı algılayabilmek,
o karenin farkında olabilmek gerekir. Bunun yarısı içgüdüselse
diğer yarısı da çalışmayla ilgilidir. Bu bakımdan fotoğrafçılığa
ilgi duyanların daha işin başında bütün bunların bilincinde
olmaları gerekir.
21, Bu parça aşağıdaki sorulardan hangisine cevap olarak
söylenmiştir?
A) Fotoğraf sanatının öneminden söz eder misiniz?
B) Fotoğrafçılığın geleceği hakkında karamsar mısınız?
C) Fotoğrafçılıkta başarılı olmanızı neye bağlıyorsunuz?
D) Fotoğrafçılığın önemini yitirmesini neye bağlıyorsunuz?
E) Fotoğrafçılığa yeni başlayanlara neler önerirsiniz?
22, Bu parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen
aşağıdakilerden hangisidir?
20. İnsanlığın, insanlık kültürünün zenginliği; onun içindeki çeşitli
toplumların, ulusların değişik kültürleriyle meydana gelir. Her
dil, her değişik kültür ve düşünce tarzı; insanlığa ayrı bir katkıda
bulunur. Bu, Batı kültüründe de Doğu kültüründe de gerçek-
leşmektedir. Batı kültüründe bir teknik dal gelişmiş olabilir,
Doğu'da insancıllık üstün çıkabilir. Gerçek insancıllık, insan
kültürlerinin her birine yer vermek, her birini korumak, bağımsız
gelişmesini ve serpilmesini sağlamaktır. Gerçek insancıllık bir
kültürün öbürünü ezmesi, onu boğup yok etmeye çalışması ve
bunu ilerleme, kalkındırma maskesi altında yapması değildir.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
A) İnsanlığa katkıda bulunan kültürlerden biri de Batı
kültürüdür.
B) Bilim ve teknolojide ilerlemiş kültürler, her konuda gelişme
gösterir.
C) Dünyadaki her kültürün insanlığa mutlaka farklı bir getirisi
vardır.
D) Kültürlerin birbirini ortadan kaldırma çabası, insancıllık
olarak kabul edilemez.
E) Asıl insancıllık, her kültürün ilerlemesine yardımcı olmaktır.
210
A)
B)
C)
D)
E)
Üretken olmak
Donanımlı olmak
Geleneklere uymak
Sorunlarla boğuşmak
Çevreden yardım almak
