ISLINIIYET ONCESİ TÜRK TARİHİ
ARİ
DERS
0
Kağanın yardımcısına "ündür, onun da yardımcısına çavışgır denmekteydi. Kağanın düşmana karşı gönderdiği
ordu yenilgiye uğrarsa, kaçarak geri dönenler öldürülür, kumandan ve kağan yardımcısı cezalandırılırlardı.
Hazarlara bağlı diğer kavimler, merkezden gönderilen İl-teber veya tudun denilen kişiler tarafindan yönetilir-
'erdi.
Kağanın karışına diğer Türk devletlerinde olduğu gibi Hatun denirdi. Kağan ölümünden sonra özenle hazırlanmış
bir amt mezara gömülürdü.
4. MACARLAR
Fin-UgorIann V. yüzyılda Don Nehri kıyılarına gelerek burada yaşayan Onogurlar İle kaynaşmaları sonucu Ma-
carlar ortaya çıkmışür.
Macar Türkolog Râşonyi, Macarların kökeni ile ilgili Türklerle akrabalık bağı kurduğu gibi Türkler'i Macarların
babası, Fin-Ugorlar'l İse Macarlar'ın anası şeklinde tanımlamıştır
Macarlar, 896 yılında Avar ve Sibir baskılarıyla göç ederek bugünkü Macaristan'a yerleşmişlerdir.
XI. yüzyılın başlarında Hristiyanlığı kabul eden Macarlar zamanla Türk kimliklerini kaybetmişlerdir.
Bugün Macaristan'da Attila ismi kullanılmakta olup Budapeşte'de kurulan Türkoloji Enstitüsü tarafindan her yıl
Türk Kurultayı toplanmaktadır.
5. PEÇENEKLER
Karlukların baskısı sonucu batıya göç eden Peçenekler Karadeniz'in kuzeyinde yaşamışlardır.
Teşkilatlı bir devlet kuramamışlardır.
915 yılında başlayan ve 1036 yılına kadar devam eden Rus-peçenek Savaşları, Ruslara ağır kayıplar verdirmiştir.
Peçenekler uzun süre Rusların güneye inmesini engellemiştir.
Divânu Lügati't-TürKte Peçenekler, "Rum yakınında oturan Türklerden bir bölük" şeklinde tasvir edilerek Peçe-
neklerin Bizans ile yakınlığı dile getirilmiştir. Bir dönem Bizans ordusunda paralı askerlik yapmışlardır.
Malazgirt Savaşı'nda Romen Diyojen ordusunda yer alan Peçenekler saf değiştirerek Alparslan'ın ordusuna ka-
tılmış, Malazgirt Savaşı'nın kazanılmasında önemli etkiye sahip olmuşlardır.
Çaka Bey ile birlikte İstanbul'u kuşatmışlardır.
Bizans kışkırtması sonucu Kıpçaklar, 1091 yılında Peçenekleri yenerek siyasi varlıklarına son vermiştir,
Kornenton ismiyle meclisleri vardır.
6. KIPÇAKLAR (KUMANLAR)
Balkaş Gölü ile irtiş Irmağı arasındaki bölgede yaşamışlardır. X. yüzyılın sonlarında Karahitayların baskıları sonu-
cunda banya göç ederek Doğu Avrupa'ya yerleşmişlerdir.
Kıpçakların bir kısmı Macaristan'a giderek Hristiyanlığı kabul etmiştir. Bu yüzden millî benliklerini kaybetmişlerdir.
Bir kısmı da yurtlarında kalıp Nün Orda Devleti'nin hizmetine girerek bu devletin Türkleşmesinde önemli rol
oynamıştır.
Günümüzde Karakalpaklar, Çuvaşlar, Nogaylar, Başkurtlar, Tatarlar, Kazaklar Kıpçak soyundandır.
Altın Orda Devleti'nin egemenliğinde yaşayan Kıpçakların çoğu, daha sonraki yıllarda Mısır'a götürülür, Eyyûbi
ve Memluk ordusunda görev yapan Kıpçakların bir kısmı bu devletlerin yönetiminde görev almıştır.
Kıpçaklar, dilleri ve dinî törenleri ile Romenleri etkilediler.
www.dizgikitap.com
17
YALÇIN
