İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ
Son araştırmalar ışığında Türk Tarihinin 4-5 bin yıl geriye götürülmesi Türk adının çok eski kaynaklarda aranma-
sına yol açmıştır. Nitekim Heredot'un "Doğu'da oturan kavimler" arasında zikrettiği Targitalar ile "İskit Ülkesinde"
yaşadıklarını belirttiği Tyrkaeler, Tevrat'ta ismi zikredilen Yafes'in torunu Tokharma, eski Hint kaynaklarında rast-
'anılan Turukhalar (Turuşkalar), Ön Asya Çivi yazılı metinlerinde rastlanılan Turukkular, Çin Kaynaklarında M.Ö.
I.bin'de dikkati çeken Tiklerin Türk adını taşyan ilk topluluklar olduğu düşünülmüştü.
Türk kelimesi ilk defa Asya Hun Hükümdarı Mo-tun'un mensup olduğu ailenin isminde (Tu-kuzTürk) karşımıza
çıksa da, aynı soydan gelen ve aynı dili konuşan toplulukların genel adı ve devlet ismi olarak ilk defa Göktürkler
tarafindan kullanılmıştır. İsim tarihi süreçte: TörükzTürükzTürk şeklini almıştır.
Miğfer, terkedilmiş, olgunluk çağı, deniz kıyısında oturan adam, cezp etmek, türemiş, töreli, sert, kâmil insan
gibi türlü mânâlar verilen Türk isminin; günümüzde cins isim olarak "güç-kuvvet", sıfat hâlinde ise "güçlükuvvetli"
mânâsına geldiği kabul edilmiştir. Aynca Türük- Türk adının türeme, türeyiş, doğuş, yaratılışla alakalı olduğu milli
kaynaklarda belirtilmiştir. Türk, türemiş, türetilmiş, doğmuş, yaratık insan gibi anlamları da almıştır.
Türk kelimesi ilk defa Çin Yıllığı'nda Tu-Küe, Batı'da VI.yy Bizans Tarihçisi Agatias'ın eserinde Turkoi, Cahiliye
devri Arap Şairi Nâbigat'us-Zubyan'nin divânında Etrak, Fars kaynaklarında Tur veya Turan, Hint metinlerinde Tu-
rukha yahut Turuşka, Rus yıllıklarında ise Tork-Tork şekillerinde kullanılmıştır. Ayrıca İslam kaynaklarında Oğuzlara
Türk kimliklerinden dolayı Türkmen denilmiştir.
TÜRK ADININ ANLAMI
Çin kaynaklarına göre "miğfer", Kaşgarlı Mahmut'a göre "olgunluk çağı", A. Wambery'e göre "türemek", Ziya
Gökalp'e göre "kanun ve nizam sahibi", Uygur metinlerinde "güç, kuvvet" anlamına gelmektedir. Bunların dışında
"Deni kıyısında olan adam, cezbetmek, tek etmek"
Coğrafi Ad Olarak Türkiye: Türkiye kelimesi, ilk olarak VI. yüzyılda Bizans kaynaklarında Orta Asya için kullanıl-
mıştır.
Türkler hakkında bilgi veren ilk kaynaklar Çin yıllıklarıdır. Bunun dışında Arap, Bizans (Doğu Roma), İran kaynak-
lan da İslam öncesi Türkler hakkında bilgiler vermiştir.
Türklerin İlk Yazılı Belgeleri
Tarihte "Türk" adının geçtiği yazılı ilk metinler Orhun Kitabeleridir. Bu kitabeler hakkında ilk bilgiler, XIII. yüzyıl-
da yaşayan Cüveynî'nin Tarih-i Cihangüşa isimli eserinde yer alır. Daha sonra Danimarkalı Messerschmidt'in (Me-
sırşmit) 1721'de bu eseri görerek Avrupa bilim camiasına tanıtması üzerine birçok bilim adamı bu yazıların kime ait
olduğu hakkında tahminlerde bulunmuştur. Kitabelerin okunuşunu ilk çözen Danimarkalı dil bilimci W. Thomsen
olmuş ve bu abidelerin Türklere ait olduğunu tüm dünyaya duyurmuştur.
Anav, Afanestevo, Andronova, Karasuk, Kelteminar ve Tagar
www.dizgikitapxom
